กรรม (๖ กันยายน ๒๕๕๒)

กรรม

          กรรม มาจากคำภาษาสันสกฤตว่า กรฺมนฺ (กัร-มัน). กรรม หมายถึง กิจ การงาน การกระทำ เช่น คดีนี้ผู้กระทำความผิดได้กระทำต่างกรรมต่างวาระกัน. คนส่วนใหญ่มักใช้ในความหมายว่า บาป เคราะห์ เช่น ฉันเป็นคนมีกรรม. เป็นกรรมของฉันที่ต้องมานอนป่วยอย่างนี้. นอกจากนี้คำว่า กรรม ยังหมายถึงการกระทำที่ส่งผลร้ายมายังปัจจุบันหรือในอนาคต เช่น คนฉ้อราษฎร์บังหลวง มิช้ามินานกรรมก็จะตามทัน

          ตามหลักพระพุทธศาสนา เมื่อทำกรรมใดก็ย่อมได้รับผลของกรรมนั้น เรียกว่า กฎแห่งกรรม ผู้ที่ทำกรรมดีก็ย่อมได้รับผลดี ผู้ที่ทำกรรมชั่วก็ย่อมได้รับผลชั่ว เหมือนคนปลูกข้าวย่อมได้ข้าว ปลูกมะม่วงก็ย่อมได้ผลมะม่วง ฉันใดก็ฉันนั้น คนที่ทำกรรมดีช่วยเหลือผู้อื่น ก็จะมีผู้อื่นคอยช่วยเหลืออยู่เสมอ คนที่คิดร้ายต่อประเทศ ก็จะต้องรับกรรมไม่มีวันที่จะมีความสุข.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๖ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

คำลงท้าย (๑๘ ตุลาคม ๒๕๕๒)

คำลงท้าย

          คำลงท้าย หมายถึงคำที่กำหนดให้ใช้ท้ายบทร้อยกรองบางชนิด เช่น คำลงท้ายกลอนบทดอกสร้อย  และบทสักวา ต้องใช้คำว่า เอย. เมื่อแต่งบทดอกสร้อยหรือบทสักวา ถ้าไม่ลงท้ายด้วยคำว่า เอย ก็ถือว่า แต่งผิดฉันทลักษณ์. คำลงท้ายที่ใช้มากอีกกลุ่มหนึ่ง คือ คำลงท้ายในคำกราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ  ถ้ากราบบังคมทูลด้วยวาจา  ให้ใช้ว่า ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม ขอเดชะ  ถ้าเป็นพระราชวงศ์ชั้นสูง.ให้ใช้ว่า ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม เท่านั้น

          คำลงท้ายที่ใช้กันอีกอย่างหนึ่ง  คือ  คำลงท้ายในจดหมาย  หมายถึง คำกล่าวท้ายจดหมายก่อนที่จะลงชื่อผู้ส่งจดหมาย คำลงท้ายในหนังสือราชการมีแบบให้ใช้ทั่วไป ว่า  ขอแสดงความนับถือ แต่เมื่อผู้รับจดหมายเป็น นายกรัฐมนตรี ประธานรัฐสภา ประธานศาลฎีกา และประธานองคมนตรี ให้ใช้ว่า ขอแสดงความนับถืออย่างยิ่ง

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๘ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

ไข้รูมาติก (๕ กันยายน ๒๕๕๒)

ไข้รูมาติก

          ไข้รูมาติก เป็นชื่อโรคที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียชนิดหนึ่ง ภาษาอังกฤษเรียกโรคนี้ว่า rheumatic fever (อ่านว่า รู-มา-ติก  ฟี-เว่อ). เป็นโรคที่ทำให้มีการอับเสบของเนื้อเยื่อเกี่ยวพันหรือเนื้อเยื่อยึดต่อเช่น พังผืด เยื่อหุ้มอวัยวะ และอวัยวะหลายแห่งโดยเฉพาะอย่างยิ่งหลอดเลือดและข้อต่าง ๆ. ผู้ที่เริ่มเป็นไข้รูมาติก จะมีไข้สูงเฉียบพลัน เจ็บคอ ปวดข้อ และปวดท้อง อาจมีการอักเสบของกล้ามเนื้อหัวใจ ลิ้นหัวใจ เยื่อหุ้มหัวใจร่วมด้วย  และบางครั้งมีอาการสั่นกระตุกด้วย. โรคนี้มักเกิดกับเด็ก เมื่อเป็นไข้รูมาติกบ่อย ๆ  แผ่นลิ้นหัวใจจะหนาและแข็งขึ้น และมักยึดติดกัน ไม่สามารถปิดสนิทหรือเปิดกว้างได้ ทำให้ช่องที่เลือดผ่านเล็กลง เกิดโรคลิ้นหัวใจรั่วและหัวใจโตตามมา

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๕ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

ระบบ (๒๖ กันยายน ๒๕๕๒)

ระบบ

          คำว่า ระบบ หมายถึง กลุ่มของสิ่งที่มีลักษณะหรือหน้าที่สำคัญ สอดคล้อง และสัมพันธ์กันตามหลักธรรมชาติหรือหลักเหตุผลทางวิชาการ  สิ่งต่าง ๆ ที่ประกอบกันเป็นระบบของสิ่งใดถือว่าเป็นชุดเดียวกันและอยู่ในระเบียบเดียวกัน   คำว่า ระบบ ตามความหมายนี้จะมีคำนามตามมาเพื่อระบุว่าเป็นระบบของอะไร เช่น ระบบเสียงสระในภาษาใดภาษาหนึ่งประกอบด้วยเสียงสระทั้งหมดในภาษานั้น. เชื้อไข้หวัดใหญ่มีผลโดยตรงต่อระบบทางเดินหายใจ. หน้าตาคนไข้เริ่มมีเลือดฝาดแล้ว แสดงว่าระบบการหมุนเวียนโลหิตเริ่มทำงานดีขึ้น.  ประเทศไทยคงเหมาะกับระบบการเมืองแบบไทย ๆ.  บางประเทศมีนโยบายต่อต้านระบบทุนนิยม. 

          คำว่า ระบบ มีอีกความหมายหนึ่ง หมายถึง ความเป็นระเบียบ  ความสม่ำเสมอ  มักปรากฏตามลำพัง เช่น  การทำงานต้องมีระบบ  งานจึงจะเสร็จทันเวลาและไม่มีปัญหา. บริษัทนี้บริหารกิจการเป็นระบบ ทำให้ประสบความสำเร็จอย่างรวดเร็ว.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๖ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.