ข้ออักเสบรูมาตอยด์ (๔ กันยายน ๒๕๕๒)

ข้ออักเสบรูมาตอยด์

          ข้ออักเสบรูมาตอยด์ เป็นชื่อโรคข้ออักเสบเรื้อรัง ที่เกิดกับข้อต่าง ๆ หลายข้อ ภาษาอังกฤษเรียกว่า rheumatoid arthritis (อ่านว่า รู-มา-ตอย  อา-ทฺรัย-ทิส) ผู้ป่วยมีอาการข้ออักเสบแบบเป็น ๆ หาย ๆ มักเป็นครั้งละนาน ๆ. โรคนี้ทำให้เยื่อที่สร้างน้ำไขข้อและหัวกระดูกบริเวณข้อต่อเสื่อมลง ทำให้กระดูกฝ่อ และเนื้อกระดูกบางลง มีผลให้ข้อและกระดูกผิดรูป โก่งงอ ผู้ป่วยจะปวดทรมานและเคลื่อนไหวลำบาก สาเหตุของโรคยังไม่ทราบ แต่มีผู้สันนิษฐานว่าเป็นโรคที่เกี่ยวกับภูมิคุ้มกันต่อต้านกันเอง หรือเกิดจากเชื้อไวรัส

          โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ต่างกับโรคข้ออักเสบอื่น ๆ ตรงที่โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์เป็นอาการแสดงอย่างหนึ่งของโรครูมาติซึ่ม ซึ่งมักไม่ทราบสาเหตุ แต่โรคข้ออักเสบอื่น ๆ เกิดจากอุบัติเหตุหรือสาเหตุอื่นซึ่งมักระบุได้

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

รูมาติซึ่ม (๓ กันยายน ๒๕๕๒)

รูมาติซึ่ม

          รูมาติซึ่ม มาจากคำภาษาอังกฤษว่า rheumatism เป็นชื่อโรคที่เกิดกับพังผืด ข้อ กระดูก เอ็น เอ็นกล้ามเนื้อ และกล้ามเนื้อ มีทั้งที่ทราบสาเหตุและไม่ทราบสาเหตุ. ผู้ที่เป็นโรคนี้มีอาการสำคัญคือข้ออักเสบ ปวด บวม หรือ ข้อและกล้ามเนื้อแข็งตึง เคลื่อนไหวลำบาก ผู้ป่วยมักมีไข้. ถ้าป่วยเป็นเวลานาน จะเกิดอาการข้อยึด ทำให้ยืดและงอแขนขาลำบากมาก และอาจทำให้กระดูกโค้งงอผิดรูป บางครั้งโรครูมาติซึ่มอาจทำให้กล้ามเนื้อหัวใจ เยื่อหุ้มหัวใจ และลิ้นหัวใจอักเสบร่วมด้วย ซึ่งเป็นสาเหตุทำให้ลิ้นหัวใจแข็งและรั่ว เนื่องจากลิ้นหัวใจปิดไม่สนิทและเปิดไม่เต็มที่ นอกจากนี้ ผู้ที่เป็นโรครูมาติซึ่มชนิดเฉียบพลันและรุนแรงอาจเกิดภาวะสมองอักเสบ ทำให้มีอาการสั่น เพ้อ ชัก หรือหมดสติได้

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

โสม (๒) (๑๓ กันยายน ๒๕๕๒)

โสม (๒)

          คำว่า โสม เป็นคำที่ยืมมาจากภาษาสันสกฤตว่า โสม (อ่านว่า โส-มะ) โสมเป็นชื่อพืชสมุนไพรชนิดหนึ่งซึ่งนำลำต้นไปคั้นเอาน้ำเพื่อทำเหล้าหมักที่เรียกว่า น้ำโสม นอกจากนี้ยังหมายถึงพระจันทร์ได้อีกด้วย โสมที่แปลว่าพระจันทร์มักปรากฏในวรรณคดี ในภาษาทั่วไปปรากฎเป็นชื่อเพลง เช่น เพลงโสมส่องแสง หรือเป็นชื่อบุคคล เช่น แสงโสม แปลว่า แสงจันทร์  โสมชา (อ่านว่า โสม-มะ -ชา) แปลว่า เกิดจากพระจันทร์

          คำว่า โสม ที่แปลว่าพระจันทร์กับโสมที่เป็นชื่อพืชสมุนไพรมีความเชื่อมโยงกัน ตามคติอินเดียโบราณเชื่อว่า ต้นโสมจะมีคุณภาพที่สุดหากเก็บในคืนพระจันทร์เต็มดวง เหล้าหมักที่เรียกว่าน้ำโสมนั้น มีสีเหลืองทองอย่างสีของพระจันทร์ นอกจากนี้ชาวอินเดียยังเชื่อว่า พระจันทร์นั้นคือน้ำโสมที่ทวยเทพพากันดื่มกินทุกคืน ยกเว้นคืนวันเพ็ญ แต่เพราะทวยเทพดื่มน้ำโสมมากน้อยต่างกัน พระจันทร์จึงเว้าแหว่งไปไม่เท่ากัน แม้เทพทั้งหลายจะดื่มกินน้ำโสมคือพระจันทร์อย่างไร พระจันทร์ก็จะเต็มเสมอในคืนวันเพ็ญ

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๓ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.