ไข้รูมาติก (๕ กันยายน ๒๕๕๒)

ไข้รูมาติก

          ไข้รูมาติก เป็นชื่อโรคที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียชนิดหนึ่ง ภาษาอังกฤษเรียกโรคนี้ว่า rheumatic fever (อ่านว่า รู-มา-ติก  ฟี-เว่อ). เป็นโรคที่ทำให้มีการอับเสบของเนื้อเยื่อเกี่ยวพันหรือเนื้อเยื่อยึดต่อเช่น พังผืด เยื่อหุ้มอวัยวะ และอวัยวะหลายแห่งโดยเฉพาะอย่างยิ่งหลอดเลือดและข้อต่าง ๆ. ผู้ที่เริ่มเป็นไข้รูมาติก จะมีไข้สูงเฉียบพลัน เจ็บคอ ปวดข้อ และปวดท้อง อาจมีการอักเสบของกล้ามเนื้อหัวใจ ลิ้นหัวใจ เยื่อหุ้มหัวใจร่วมด้วย  และบางครั้งมีอาการสั่นกระตุกด้วย. โรคนี้มักเกิดกับเด็ก เมื่อเป็นไข้รูมาติกบ่อย ๆ  แผ่นลิ้นหัวใจจะหนาและแข็งขึ้น และมักยึดติดกัน ไม่สามารถปิดสนิทหรือเปิดกว้างได้ ทำให้ช่องที่เลือดผ่านเล็กลง เกิดโรคลิ้นหัวใจรั่วและหัวใจโตตามมา

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๕ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

ระบบ (๒๖ กันยายน ๒๕๕๒)

ระบบ

          คำว่า ระบบ หมายถึง กลุ่มของสิ่งที่มีลักษณะหรือหน้าที่สำคัญ สอดคล้อง และสัมพันธ์กันตามหลักธรรมชาติหรือหลักเหตุผลทางวิชาการ  สิ่งต่าง ๆ ที่ประกอบกันเป็นระบบของสิ่งใดถือว่าเป็นชุดเดียวกันและอยู่ในระเบียบเดียวกัน   คำว่า ระบบ ตามความหมายนี้จะมีคำนามตามมาเพื่อระบุว่าเป็นระบบของอะไร เช่น ระบบเสียงสระในภาษาใดภาษาหนึ่งประกอบด้วยเสียงสระทั้งหมดในภาษานั้น. เชื้อไข้หวัดใหญ่มีผลโดยตรงต่อระบบทางเดินหายใจ. หน้าตาคนไข้เริ่มมีเลือดฝาดแล้ว แสดงว่าระบบการหมุนเวียนโลหิตเริ่มทำงานดีขึ้น.  ประเทศไทยคงเหมาะกับระบบการเมืองแบบไทย ๆ.  บางประเทศมีนโยบายต่อต้านระบบทุนนิยม. 

          คำว่า ระบบ มีอีกความหมายหนึ่ง หมายถึง ความเป็นระเบียบ  ความสม่ำเสมอ  มักปรากฏตามลำพัง เช่น  การทำงานต้องมีระบบ  งานจึงจะเสร็จทันเวลาและไม่มีปัญหา. บริษัทนี้บริหารกิจการเป็นระบบ ทำให้ประสบความสำเร็จอย่างรวดเร็ว.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๖ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

ข้ออักเสบรูมาตอยด์ (๔ กันยายน ๒๕๕๒)

ข้ออักเสบรูมาตอยด์

          ข้ออักเสบรูมาตอยด์ เป็นชื่อโรคข้ออักเสบเรื้อรัง ที่เกิดกับข้อต่าง ๆ หลายข้อ ภาษาอังกฤษเรียกว่า rheumatoid arthritis (อ่านว่า รู-มา-ตอย  อา-ทฺรัย-ทิส) ผู้ป่วยมีอาการข้ออักเสบแบบเป็น ๆ หาย ๆ มักเป็นครั้งละนาน ๆ. โรคนี้ทำให้เยื่อที่สร้างน้ำไขข้อและหัวกระดูกบริเวณข้อต่อเสื่อมลง ทำให้กระดูกฝ่อ และเนื้อกระดูกบางลง มีผลให้ข้อและกระดูกผิดรูป โก่งงอ ผู้ป่วยจะปวดทรมานและเคลื่อนไหวลำบาก สาเหตุของโรคยังไม่ทราบ แต่มีผู้สันนิษฐานว่าเป็นโรคที่เกี่ยวกับภูมิคุ้มกันต่อต้านกันเอง หรือเกิดจากเชื้อไวรัส

          โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ต่างกับโรคข้ออักเสบอื่น ๆ ตรงที่โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์เป็นอาการแสดงอย่างหนึ่งของโรครูมาติซึ่ม ซึ่งมักไม่ทราบสาเหตุ แต่โรคข้ออักเสบอื่น ๆ เกิดจากอุบัติเหตุหรือสาเหตุอื่นซึ่งมักระบุได้

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.