แปรใช้ใหม่-ใช้ซ้ำ (๕ พฤศจิกายน ๒๕๕๒)

แปรใช้ใหม่-ใช้ซ้ำ

          คำว่า แปรใช้ใหม่ เป็นศัพท์ที่บัญญัติใช้ให้ตรงกับคำภาษาอังกฤษว่า recycle หมายถึง นำวัสดุที่ใช้แล้วมาผ่านกระบวนการต่าง ๆ เช่น ย่อยสลาย หลอม เพื่อนำมาผลิตใหม่ ซึ่งอาจจะทำเป็นผลิตภัณฑ์แบบเดิมหรือผลิตภัณฑ์อื่นก็ได้ เช่น นำขวดพลาสติกไปแปรใช้ใหม่โดยดึงเส้นใยโพลีเอสเตอร์ออกจากขวดพลาสติกมาทอเป็นพรม

          ส่วนคำว่า ใช้ซ้ำ เป็นศัพท์บัญญัติที่ตรงกับคำภาษาอังกฤษว่า reuse. ใช้ซ้ำ คือ นำผลิตภัณฑ์ที่ใช้แล้วมาทำความสะอาด แล้วนำกลับมาใช้ในลักษณะเดิมอีก เช่น นำขวดพลาสติกที่บรรจุน้ำอัดลมมาล้าง แล้วนำมาใช้ซ้ำโดยบรรจุน้ำดื่มได้อีก

          แปรใช้ใหม่ ต่างกับ ใช้ซ้ำ ตรงที่วัสดุที่นำมาแปรใช้ใหม่ ต้องผ่านกระบวนการเปลี่ยนแปลงจากสภาวะเดิมแล้วทำเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่. ส่วน ใช้ซ้ำ ไม่ต้องผ่านกระบวนการดังกล่าว เพียงแต่ทำความสะอาดแล้วก็นำกลับมาใช้ใหม่ได้

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

อุปาทาน (๑๗ ธันวาคม ๒๕๕๒)

อุปาทาน

          อุปาทาน มาจากคำภาษาบาลีและสันสกฤตว่า อุปาทาน (อ่านว่า อุ-ปา-ทา-นะ) แปลว่า การจับหรือยึดไว้ให้มั่นคง

          ในทางพระพุทธศาสนา คำว่า อุปาทาน (อ่านว่า อุ-ปา-ทา-นะ) หมายถึง ความยึดมั่นถือมั่นว่านี่คือตัวเรา นี่คือของของเรา

          ในภาษาไทยใช้ตามความหมายทางพระพุทธศาสนาว่า การยึดมั่น การถือมั่น เช่น อุปาทานทำให้ยึดมั่นว่า ตัวตนเป็นของเรา  นอกจากนี้ยังใช้ในความหมายว่า   อาการนึกหรือคิดเอาเองแล้วยึดไว้กับความคิดของตนว่าเรื่องราวหรือสิ่งต่าง ๆ จะเกิดขึ้นหรือเป็นไปตามที่ตนคิดนั้น เช่น เธอเป็นทุกข์อยู่นานหลายเดือนว่าสามีปันใจให้หญิงอื่น พอสืบเข้าจริง ๆ ก็พบว่าที่แท้ตนอุปาทานไปเอง. เด็กกำลังขวัญเสีย จึงอุปาทานไปเองว่าต้นกล้วยที่เห็นไหว ๆ อยู่หลังบ้านเป็นวิญญาณของแม่มาเรียกให้ไปอยู่ด้วย.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๗ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

บรรณนิทัศน์ (๔ พฤศจิกายน ๒๕๕๒)

บรรณนิทัศน์

          บรรณนิทัศน์ อ่านว่า บัน-นะ-นิ-ทัด หรือ บัน-นิ-ทัด. หมายถึงข้อความที่แนะนำหนังสือ มักมีความยาวประมาณ ๕-๑๐ บรรทัด ประกอบด้วยชื่อหนังสือ ชื่อผู้แต่ง ปีที่พิมพ์ แหล่งที่พิมพ์ สาระสำคัญ และคุณค่าหรือประโยชน์ของหนังสือ บรรณนิทัศน์อาจเน้นจุดเด่นของหนังสือ หรืออาจมีความเห็นของผู้ที่ทำบรรณนิทัศน์ด้วยก็ได้

          บรรณนิทัศน์ มีประโยชน์สำหรับผู้อ่าน ทำให้สามารถทราบเรื่องราวของหนังสือต่าง ๆ ได้อย่างรวดเร็ว และนำไปสู่การค้นคว้าที่กว้างขวางและลึกซึ้งต่อไป

          บรรณนิทัศน์ เน้นจุดเด่นของหนังสือเพื่อให้น่าสนใจ และผู้เขียนบรรณนิทัศน์มักเป็นคนอื่นที่ไม่ใช่เจ้าของงาน

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๔ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.