กิ๊กก๊อก (๒๕ กรกฎาคม ๒๕๕๓)

กิ๊กก๊อก

          คำว่า กิ๊กก๊อก มีความหมายว่า เล็ก ๆ น้อย ๆ ไม่มีค่า ไม่แข็งแกร่ง.  กิ๊กก๊อก  เป็นคำบอกลักษณะสิ่งที่ไม่แข็งแรง เพราะเป็นของราคาถูก ดูเหมือนจะพังได้ง่าย ๆ. จึงนำมาใช้ขยายสิ่งที่มีลักษณะไม่แข็งแรง พังได้ง่าย ๆ เช่น  เขาซื้อรถกิ๊กก๊อกอะไรมาใช้ก็ไม่รู้ ตัวถังบาง  เครื่องก็โปเก  อย่างกับของเด็กเล่น

          กิ๊กก๊อก อาจใช้ในความหมายว่า เล็ก ๆ ไม่ใหญ่โตหรูหรา   เช่น  จัดงานกิ๊กก๊อกไม่สมเกียรติเจ้าภาพซึ่งเป็นมหาเศรษฐีเลย.   หรืออาจใช้ในความหมายว่าไม่มีฐานะ ไม่มีหลักฐานน่าเชื่อถือ เช่น  เธอเอาเงินฝากบริษัทเงินทุนกิ๊กก๊อกอย่างนั้นได้อย่างไร เดี๋ยวก็ได้สูญเงินหมดหรอก.  เขาว่าเราเป็นคนกิ๊กก๊อกไม่สมควรที่ลูกสาวของเขาจะมาคบด้วย.

          คำว่า  กิ๊กก๊อก  เป็นคำที่ไม่ใช้ในภาษาที่เป็นทางการ

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๕ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๓  เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

พันธุกรรม (๑๖ กันยายน ๒๕๕๓)

พันธุกรรม

          พันธุกรรม หรือ กรรมพันธุ์ หมายถึง สิ่งที่ลูกหลานได้รับสืบทอดจากบรรพบุรุษ เช่น ลักษณะ นิสัย โรค ความวิกลวิการ.  โดยสิ่งเหล่านี้เกิดขึ้นหรือปรากฏขึ้นตามการกำหนดและควบคุมของยีนหรือจีน (gene)

          จีนคือสารพันธุกรรมซึ่งอยู่ในเซลล์ของร่างกายของพ่อแม่ และสืบทอดไปอยู่ที่เซลล์ของลูกหลาน

          พันธุกรรมมีทั้งชนิดปรกติและชนิดที่ผิดปรกติหรือเป็นโรคหรือพยาธิสภาพ ชนิดที่ปรกติมีมากมาย เช่น สีผิว รูปร่างลักษณะโดยทั่วไป. พันธุกรรมที่ผิดปรกติและพบบ่อย ได้แก่ โรคตาบอดสี โรคเบาหวาน.

          เรามักจะใช้คำว่า กรรมพันธุ์ เมื่อพูดถึงพันธุกรรมที่แปลกหรือต่างไปจากปรกติของคนส่วนใหญ่ เช่น คนไทยส่วนใหญ่ผมมีเส้นตรง แต่มีครอบครัวหนึ่งพ่อแม่ผมหยิกหย็อง ลูก ๆ ก็มีผมหยิกหย็อง เราเรียกว่าผมหยิกหย็องตามกรรมพันธุ์

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๖ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๓  เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

เงา (๒) (๕ กันยายน ๒๕๕๓)

เงา (๒)

          คำว่า เงา ที่หมายถึงบริเวณที่มืดเพราะมีวัตถุบังแสง ทำให้แลเห็นเป็นรูปคล้ายวัตถุนั้น นำมาใช้ประสมกับคำอื่นได้หลายคำ เช่น เงามืด หมายถึง บริเวณที่มืดสนิทเพราะแสงถูกบัง. เช่น ผู้ร้ายหลบอยู่ในเงามืด.  เงามัว หมายถึง บริเวณที่มืดไม่สนิท เกิดจากวัตถุบังแสงไม่มิด หรือมีแสงจากที่อื่นส่องเข้ามา เช่น เวลาเกิดจันทรุปราคา จะเห็นเงามัวรอบ ๆ เงามืด.  แรเงา หมายถึง เขียนเส้นเพื่อให้เห็นเป็นเงา เช่น เขาแรเงาให้เห็นความลึกของภาพ.  รัฐมนตรีเงา หมายถึง บุคคลที่พรรคการเมืองฝ่ายค้านตั้งขึ้นเลียนตำแหน่งรัฐมนตรี เพื่อติดตามและตรวจสอบการทำงานของรัฐมนตรีแต่ละกระทรวง. และ เป็นเงาตามตัว หมายความว่า ตามกันไปเสมอ เช่น สองคนนี้ไปไหนไปด้วยกันเป็นเงาตามตัว. พอน้ำมันขึ้นราคา สินค้าอื่นก็ขึ้นราคาเป็นเงาตามตัว

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๕ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๓  เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

โรคเรื้อรัง (๒๕ สิงหาคม ๒๕๕๓)

โรคเรื้อรัง

          โรคเรื้อรัง หมายถึง โรคที่เป็นอยู่ยาวนาน หายช้า หายยาก หรือรักษาไม่หายขาด. อาจแบ่งออกได้เป็น ๓ ประเภท

          ประเภทที่ ๑ คือโรคที่ดำเนินไปอย่างช้า ๆ มีทางบำบัดรักษาให้หายได้ แต่ต้องใช้เวลานานหลายเดือนหรือเป็นปี เช่น วัณโรค โรคเรื้อน โรคเท้าช้าง

          ประเภทที่ ๒ คือโรคที่ดำเนินไปอย่างช้า ๆ ชนิดที่ไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่การรักษาแบบประคับประคองก็สามารถทำให้อาการของโรคทุเลา เช่น โรคเบาหวาน โรคสะเก็ดเงิน

          ประเภทที่ ๓ คือโรคที่กลายหรือสืบเนื่องมาจากโรคเฉียบพลันที่ไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที เช่น โรคอัมพฤกษ์ที่เกิดจากอุบัติเหตุ เมื่อไขสันหลังถูกกดทับแต่ไม่ถึงกับฉีกขาด หากรักษาทันท่วงทีก็หายได้ ถ้าไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้องก็จะเป็นโรคอัมพฤกษ์ตลอดไป.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๕ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๓  เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.