ทึนทึก-ทึมทึก (๒๐ สิงหาคม ๒๕๕๓)

ทึนทึก-ทึมทึก

          ทึนทึก หรือ ทึมทึก เป็นคำที่ใช้เรียกมะพร้าวที่มีเนื้อไม่อ่อนเกินไปและไม่แก่จนเกินไป มีรสชาติดี เหมาะที่จะนำมาทำขนม มักจะนำมาขูดเป็นฝอยหรือเป็นเส้นแล้วกินกับของอื่นเช่นกล้วยต้มคลุกมะพร้าว ข้าวต้มจิ้ม หรือนำไปทำหน้ากระฉีก คือมะพร้าวขูดเป็นเส้น กวนกับน้ำตาลปี๊บ ใส่เป็นไส้ขนมต้มขาว ขนมใส่ไส้ หรือกินกับข้าวเหนียวดำเป็นต้น

          คำว่า ทึนทึก หรือ ทึมทึก นำมาใช้เปรียบหญิงที่อายุเลยวัยสาวและยังไม่ได้แต่งงานว่า สาวทึนทึก หรือ สาวทึมทึก ซึ่งเป็นคำที่เรียกอย่างไม่ให้เกียรติ จึงไม่สมควรใช้เรียกผู้อื่น

          ในหนังสืออักขราภิธานศรับท์ ของหมอปรัดเล ซึ่งเป็นพจนานุกรมที่ทำขึ้นสมัยต้นรัตนโกสินทร์ อธิบายว่า ผู้หญิงที่ได้ชื่อว่าเป็นสาวทึนทึก จะมีอายุตั้งแต่ ๒๐ ถึง ๒๕ ปี แต่ปัจจุบันมักจะหมายถึงผู้หญิงที่อยู่ในวัยกลางคนและยังไม่ได้แต่งงาน

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๓  เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

โรคนิ่ว (๑๐ กันยายน ๒๕๕๓)

โรคนิ่ว

          โรคนิ่วเป็นโรคที่เกิดจากสารในร่างกายจับกันเป็นก้อนและโตขึ้นเรื่อย ๆ  เกิดอยู่ในอวัยวะที่เป็นโพรงเป็นท่อ เช่น นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ  นิ่วในท่อไต  นิ่วในท่อน้ำลาย  นิ่วในถุงน้ำดี  นิ่วในท่อน้ำดี.  นิ่วเหล่านี้อาจทำให้ท่อหรืออวัยวะนั้นอุดตัน ถูกทำลาย หรืออักเสบ

          เมื่อก่อนเชื่อกันว่าโรคนิ่วเกิดจากการกินน้ำที่มีเกลือแร่เจือปนมาก  ปัจจุบันการเกิดนิ่วส่วนใหญ่เกิดในผู้ที่กินอาหารไม่ครบ ๕ หมู่ โดยเฉพาะกินอาหารที่ขาดโปรตีน.  ส่วนประกอบของนิ่วในทางเดินปัสสาวะมักจะเป็นสารประกอบของแคลเซียม เช่นหินปูน  ส่วนนิ่วในถุงน้ำดีมักเป็นสารประกอบจำพวกคอเลสเตอรอล. การรักษาก็มักจะใช้วิธีผ่าตัดเอานิ่วออก แต่ปัจจุบันสามารถรักษาด้วยการใช้เครื่องอัลตราซาวนด์สลายนิ่วให้เป็นผงเล็ก ๆ ออกมาตามท่อของอวัยวะที่เป็นนิ่ว

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๓  เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

ทุน (๓๐ สิงหาคม ๒๕๕๓)

ทุน

          ทุน หมายถึง  สิ่งที่มีอยู่เดิม ที่สามารถทำให้เกิดประโยชน์งอกเงยได้ เช่น มีความรู้เป็นทุน. มีรูปเป็นทุน    อีกความหมายหนึ่งคือ  เงินหรือทรัพย์สินอื่น ๆ ที่มีไว้หรือตั้งไว้สําหรับดําเนินกิจการเพื่อหาผลประโยชน์ เช่น เขาเปิดร้านอาหารยังไม่ทันได้ทุนคืน ร้านก็ถูกไฟไหม้เสียก่อน.  แต่เดิมทุนหมายถึงสิ่งที่สามารถจับต้องได้ แต่ปัจจุบันคำนี้มีความหมายกว้างขึ้น หมายถึงสิ่งที่จับต้องไม่ได้ด้วย เช่น ความรู้และคุณธรรม ถือเป็นทุนที่ต้องปลูกฝังให้แก่เยาวชนของชาติ เพื่อให้เป็นทรัพยากรที่มีคุณภาพของประเทศ. การลงทุนทางการศึกษาแม้ว่าจะต้องใช้เงินมาก แต่เป็นการลงทุนที่ให้ผลกำไรอย่างแน่นอนในอนาคต.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๓  เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

มหัศจรรย์ (๑ พฤศจิกายน ๒๕๕๓)

มหัศจรรย์

          มหัศจรรย์ มาจากคำภาษาสันสกฤตว่า มหาศฺจรฺย (อ่าน มะ -หาส-จัร-ยะ) คำนี้เกิดจากคำ ๒ คำรวมกัน คือ มหา กับ อาศฺจรฺย (อ่าน อาส-จัร-ยะ) มหา แปลว่า มาก อย่างยิ่ง ส่วน อาศฺจรฺย ซึ่งภาษาไทยยืมมาใช้เป็น อัศจรรย์ แปลว่า แปลกประหลาด. มหัศจรรย์ แปลว่า แปลกประหลาดมาก น่าอัศจรรย์เป็นอย่างยิ่ง แปลกหรือพิสดารในลักษณะที่ชวนให้พิศวงเนื่องจากไม่น่าเป็นไปได้หรือไม่น่าจะเกิดขึ้นได้ เช่น ในบรรดาสิ่งมหัศจรรย์ทั้ง ๗ ของโลกยุคโบราณ มีเพียงมหาพีระมิดแห่งนครกิซ่าเท่านั้นที่ยังยืนยงท้ากาลเวลามาจนกระทั่งทุกวันนี้. โลกของเรามีสิ่งมหัศจรรย์มากมายที่รอให้นักสำรวจได้ค้นพบ. สมองของคนเรามีระบบการทำงานที่ซับซ้อนมหัศจรรย์เป็นอย่างยิ่ง.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๓ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.