พระสัตรุด (๗ ตุลาคม ๒๕๕๓)

พระสัตรุด

          พระสัตรุด (อ่านว่า สัด-ตะ -หฺรุด) เป็นชื่อตัวละครในเรื่องรามเกียรติ์ เป็นพระอนุชาองค์เล็กของพระราม พระพรต และพระลักษมณ์ แม้พระสัตรุดจะเป็นพระอนุชาร่วมพระมารดากับพระลักษมณ์ คือ นางสมุทรเทวี แต่ทั้งในรามายณะของอินเดียและรามเกียรติ์ของไทย ก็มักกล่าวถึงพระสัตรุดคู่ไปกับพระพรต และกล่าวถึงพระรามคู่กับพระลักษมณ์. ในรามเกียรติ์ตอนต้นจนถึงตอนกลางเรื่อง พระสัตรุดมีบทบาทน้อย แต่มีบทบาทมากขึ้นในตอนท้ายเรื่อง. พระนามพระสัตรุดในรามเกียรติ์เขียน  สัตรุด. แต่ในรามายณะ เขียน ศตฺรุฆฺน (อ่านว่า สะ -ตฺรุ-คฺนะ) แปลว่า ผู้สังหารศัตรู

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๗ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๓  เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

 

นกกระจอก-รังนกกระจอก (๒๖ กันยายน ๒๕๕๓)

นกกระจอก-รังนกกระจอก

          กระจอก เป็นชื่อนกชนิดหนึ่ง มีขนาดเล็ก ลำตัวสีน้ำตาล ข้างแก้มสีขาว ข้างหูและใต้คอมีสีดำ ตัวผู้มีสีสดกว่าตัวเมียเล็กน้อย อยู่รวมกันเป็นฝูงใกล้ที่อยู่อาศัยของผู้คน ชอบทำรังใต้หลังคาบ้านหรือบนต้นไม้ กินเมล็ดพืชและแมลงขนาดเล็กเป็นอาหาร. นกกระจอกชอบส่งเสียงดังหนวกหู สร้างความรำคาญให้มนุษย์ ด้วยเหตุนี้จึงมีสำนวนว่า นกกระจอกแตกรัง หมายความว่า พูดคุยกันเสียงดังจนเป็นที่น่ารำคาญ เช่น พอครูออกนอกห้อง นักเรียนก็คุยกันเสียงเป็นนกกระจอกแตกรัง.

          คำว่า รังนกกระจอก หมายถึง ช่องเล็ก ๆ หลาย ๆ ช่องที่ทำติดกันสำหรับใส่จดหมายของแต่ละคน ตรงกับคำภาษาอังกฤษว่า pigeonhole (อ่านว่า พี-เจี้ยน-โฮล). นอกจากนี้ยังใช้เปรียบเทียบที่อยู่ที่มีขนาดเล็กและอยู่รวมแออัดในอาคารเดียวกัน เช่น หอพักนี้ทำห้องอย่างกับรังนกกระจอก.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๖ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๓  เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

พระพรต (๖ ตุลาคม ๒๕๕๓)

พระพรต

          พระพรต เป็นชื่อพระอนุชาของพระรามในเรื่องรามเกียรติ์. พระนามพระพรต. แต่ในรามายณะเขียน ภรต อ่านว่า พะ-ระ-ตะ แปลว่า รักษาให้คงอยู่. ในภาษาสันสกฤต ภรต (อ่านว่า พะ-ระ-ตะ) หมายถึง ไฟ โดยเฉพาะอย่างยิ่งไฟที่ใช้หุงต้ม ซึ่งต้องคอยดูให้ลุกติดอยู่ตลอดเวลา

          พระพรตเป็นโอรสพระนางไกยเกษี พระนางเคยช่วยท้าวทศรถทำศึก ท้าวทศรถจึงให้สัญญาว่าถ้าพระนางต้องการสิ่งใดก็จะให้ พระนางไกยเกษีขอให้พระรามเสด็จไปเดินป่า และให้พระพรตครองเมืองอโยธยา. พระพรตจึงจำต้องครองกรุงอโยธยาระหว่างที่พระรามออกเดินป่าเป็นเวลา ๑๔ ปี เพื่อไม่ให้ท้าวทศรถพระราชบิดาต้องเสียสัตย์ที่ให้ไว้กับพระนางไกยเกษี. ระหว่างที่ครองอโยธยา ด้วยความจงรักภักดีต่อพระรามจึงได้ตามไปขอฉลองพระบาทของพระราม และอัญเชิญมาประดิษฐานไว้บนพระราชบัลลังก์เสมือนพระรามประทับอยู่

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๖ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๓  เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

เกลื้อน (๒๗ ตุลาคม ๒๕๕๓)

เกลื้อน

          เกลื้อน เป็นโรคผิวหนังชนิดหนึ่ง พบมากในประเทศร้อนชื้น เกลื้อนเกิดได้ง่าย มักเกิดที่บริเวณอกและหลัง แต่บางคนก็อาจจะเกิดที่อื่นได้. คนผิวขาวที่เป็นเกลื้อนจะเห็นเป็นปื้นกลม ๆ สีชมพูกระจายหรืออยู่เป็นหย่อม ๆ เมื่อสังเกตดูใกล้ ๆ ผิวบริเวณที่เป็นเกลื้อน จะมีขุยละเอียด บางครั้งก็มีลักษณะย่น ขุยนั้นเมื่อลูบจะหลุดออกง่าย  คนผิวคล้ำที่เป็นเกลื้อน จะเห็นเป็นปื้นขาว โรคนี้มักไม่มีอาการ แต่หากอากาศร้อนและมีเหงื่อ เหงื่อจะทำให้ระคายเคือง คันหรือแสบเล็กน้อยได้

          เชื้อราที่ทำให้เกิดเกลื้อนสามารถลดการสร้างเม็ดสีในผิวหนัง จึงทำให้ผิวหนังที่เป็นเกลื้อนของคนผิวขาวเป็นดวงสีชมพู ส่วนคนผิวคล้ำจะเห็นเป็นดวงสีขาว

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๗ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๓ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.