คำผวน (๓๐ พฤศจิกายน ๒๕๕๓)

คำผวน

          คำผวนเป็นการเล่นทางภาษาอย่างหนึ่งในภาษาไทยที่ใช้วิธีการสลับคำหรือสลับตำแหน่งของเสียงพยัญชนะ เสียงสระ  และเสียงวรรณยุกต์ของคำตั้งแต่สองพยางค์ขึ้นไปเพื่อให้เกิดคำใหม่ที่อาจจะมีความหมายหรือไม่มีความหมายก็ได้ เรียกว่า การผวนคำ  โดยมีจุดประสงค์หลักให้เกิดความสนุกสนาน  คำที่เกิดขึ้นใหม่นี้จะออกเสียงคล้องจองกับเสียงของคำในรูปเดิม  เช่น  คึกฤทธิ์-คิดลึก    สวัสดี-สะวีดัด

          การผวนคำเป็นการบริหารสมองทั้งสองซีก คือซีกซ้ายจะทำหน้าที่สลับตำแหน่งของเสียงหรือคำไปในรูปแบบต่าง ๆ  ส่วนซีกขวาจะทำหน้าที่ตกแต่งเสียงและความตามต้องการ  เช่น มาแลดูกัน-มาลันดูแก   แจ๊วหลบ-จบแล้ว

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๓ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

ข้าวหมาก (๑๐ ธันวาคม ๒๕๕๓)

ข้าวหมาก

          ข้าวหมาก เป็นของกินที่ทำจากข้าวเหนียว. วิธีทำใช้ข้าวเหนียวที่แช่น้ำไว้แล้วประมาณ ๖ ชั่วโมง นึ่งให้สุก แล้วคลุกแป้งเชื้อที่เรียกกันว่าแป้งข้าวหมาก. แบ่งใส่ภาชนะ หรือห่อด้วยใบตองหรือใบบอนตามต้องการ ทิ้งไว้ ๒-๓ วัน จะเกิดน้ำตาลจากข้าว  น้ำตาลส่วนหนึ่งจะเปลี่ยนไปเป็นแอลกอฮอล์ ทำให้ข้าวหมากมีรสหวานและหอม รับประทานเป็นขนมได้. ข้าวหมากมักจะหวานเกินไป จึงนิยมกินกับข้าวหลามตัดซึ่งเป็นของกินอีกชนิดหนึ่ง ทำจากข้าวเหนียว ใส่กะทิและเกลือเล็กน้อย ใส่ถาดนึ่งให้สุก ใช้มีดตัดให้เป็นเส้นขนานกันแล้วตัดเฉียงอีกครั้ง ทำให้เกิดเป็นชิ้นรูปสี่เหลี่ยมด้านเท่าที่มีมุมไม่เท่ากัน แต่มีด้านขนานกัน ๒ คู่ เรียกว่า สี่เหลี่ยมข้าวหลามตัด. ข้าวหลามตัดมักโรยหน้าด้วยถั่วทองที่คั่วให้เหลืองกรอบ. ข้าวหลามตัดมีรสเค็มน้อย ๆ  เมื่อกินกับข้าวหมากที่มีรสหวานจึงได้รสที่พอเหมาะ. และเรียกกันติดปากว่า ข้าวหมากข้าวหลามตัด

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๐ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๓ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.