ผีโขมด (๖ มีนาคม ๒๕๕๔)

ผีโขมด

          ผีโขมดเป็นคำเรียกผีประเภทหนึ่ง. คำว่า โขมด เป็นคำที่รับมาจากภาษาเขมรว่า โขฺมจ (อ่านว่า ขะ -โม้จ) แปลว่า ผี. คำว่า ผีโขมด จึงเป็นคำซ้อน แต่ในภาษาไทยใช้หมายถึงผีประเภทหนึ่ง. ผีโขมดไม่มีรูปร่างว่าเป็นอะไรแน่นอน. บางทีก็กล่าวว่า ผีโขมดเป็นดวงไฟกลม ๆ มีแสงแวม ๆ เห็นกันตอนกลางคืนในที่ที่มีน้ำแฉะ ๆ. ผีโขมดมักทำให้คนหลงทาง เพราะคนที่เดินทางกลางคืนเห็นผีโขมดแล้วคิดว่าเป็นคนส่องไฟ หรือเป็นดวงไฟของบ้านเรือนคน แต่เมื่อเข้าไปใกล้ไฟนั้นก็หายไป แล้วไปสว่างที่อื่นอีก ทำให้คนที่เดินทางในความมืดหลงทาง. สันนิษฐานว่า ผีโขมด เป็นแก๊สมีเทน (methane) ที่เกิดจากการเน่าเปื่อยผุพังของสารอินทรีย์แล้วติดไฟในอากาศ เป็นแสงวอบแวบในที่มืด.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๖ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

ผีกองกอย (๕ มีนาคม ๒๕๕๔)

ผีกองกอย

          ผีกองกอยเป็นผีป่าพวกหนึ่ง ไม่มีใครเห็นตัว. แต่คำว่า กองกอย มีเสียงคล้ายคำว่า เก็งกอย ทำให้เดาว่าคงจะเป็นผีที่มีขาเดียว มีเท้าเดียว ไปไหนก็ต้องเขย่งไปเหมือนกับการเล่นของเด็กที่ร้องเล่นว่า “เขย่งเก็งกอยเห็นวัวกินอ้อยบ้างไหมจ๊ะ”. พระยาอนุมานราชธนเล่าไว้ว่า เมื่อผีกองกอยมาจะมีเสียงซู่ใหญ่ดังมาจากที่ไกลแล้วจะดังมากขึ้นจนมาถึงตัว. ถ้าคนตื่นอยู่และออกเสียงไล่ตะเพิดไป ผีกองกอยก็จะผ่านเลยไป เสียงซู่นั้นก็จะหายไป. แต่ถ้าคนนอนหลับ ผีกองกอยก็จะเข้ามาดูดเลือดตรงหัวแม่เท้า โดยที่ผู้ที่ถูกดูดเลือดจะไม่รู้สึกตัวเลย. ถ้าถูกดูดเลือดมาก ๆ ผู้นั้นอาจจะสิ้นชีวิตก็ได้ คนจึงกลัว. สันนิษฐานว่า ผีกองกอย ที่มาดูดเลือดคนที่นอนหลับในป่า น่าจะเป็นทากหรือสัตว์กินเลือดชนิดใดชนิดหนึ่ง

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๕ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

คืบ-เกรียก (๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๔)

คืบ-เกรียก

         คืบ และ เกรียก เป็นคำเรียกระยะความยาวที่วัดด้วยนิ้วมือคน.  คืบ คือ ระยะจากปลายหัวแม่มือไปถึงปลายนิ้วกลางหรือปลายนิ้วก้อยในขณะที่กางมือออกเต็มที่ เช่น พระยาแรกนาเสี่ยงทายได้ผ้า ๕ คืบ ทายว่าน้ำท่าอุดมสมบูรณ์ดี. ส่วน เกรียก เขียน คือระยะจากปลายหัวแม่มือไปถึงปลายนิ้วชี้ขณะกางมือเต็มที่.  คืบจะยาวกว่าเกรียกเล็กน้อย.  มาตราวัดของไทยโบราณกำหนด ๑ คืบ เท่ากับ ๑๒ นิ้ว.  พระราชบัญญัติมาตราชั่งตวงวัด พ.ศ. ๒๔๖๖ กำหนดให้เทียบคืบหนึ่งเท่ากับ ๒๕ เซนติเมตร  ส่วนเกรียกไม่มีการเทียบเพราะไม่ได้ใช้เป็นมาตราวัด เป็นเพียงแต่คำเรียกเท่านั้น.  เกรียก ปรากฏในสำนวนว่า แค่คืบแค่เกรียก แปลว่า ระยะเพียงสั้น ๆ เช่นใช้ในคำตำหนิว่า ของอยู่แค่คืบแค่เกรียกเท่านี้ก็เดินไปหยิบเองไม่ได้ ต้องเรียกคนมาหยิบให้

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.