พลังเงียบ (๙ กรกฎาคม ๒๕๕๔)

พลังเงียบ

          พลังเงียบ หมายถึง กลุ่มคนที่ไม่แสดงออกว่าอยู่ฝ่ายใด หรือเห็นด้วยกับผู้ใด  แต่เมื่อต้องแสดงออกก็สามารถรวมกำลังกันจนทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสังคม หรือเปลี่ยนแปลงผลการลงคะแนนเสียงเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เช่น  คนรุ่นใหม่ใช้เครือข่ายออนไลน์ปลุกพลังเงียบให้ลุกขึ้นต่อต้านเผด็จการ.  หลายคนเชื่อว่าพลังเงียบจะตัดสินในวันเลือกตั้งว่าพรรคใดจะได้เสียงส่วนใหญ่.  พลังเงียบเหมือนยักษ์หลับ ซึ่งสามารถตื่นและลุกขึ้นทำสิ่งที่ส่งผลอย่างใหญ่หลวงได้.   ในการเลือกตั้งครั้งนี้ บางคนคิดว่าพลังเงียบที่ไม่ได้แสดงท่าทีอะไร หรือระบุว่าจะเลือกใครในการสำรวจ ก็อาจแสดงจุดยืนโดยเทคะแนนให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจนทำให้ฝ่ายนั้นชนะการเลือกตั้งได้.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๙ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

น้ำร้อนปลาเป็น น้ำเย็นปลาตาย (๗ มิถุนายน ๒๕๕๔)

น้ำร้อนปลาเป็น  น้ำเย็นปลาตาย

          น้ำร้อนปลาเป็น  น้ำเย็นปลาตาย  เป็นสำนวนที่เตือนให้ระวังตัว ไม่หลงเชื่อคำพูดที่อ่อนหวาน  โดยเปรียบกับธรรมชาติของปลา เมื่อคนจะจับปลามักจะทำที่ล่อปลาด้วยการเลี้ยงพืชน้ำไว้ ปลาชอบอยู่ในที่เย็นจะหลงเข้าไปอาศัย จึงถูกจับได้  ส่วนปลาที่อยู่ในน้ำตามธรรมชาติ ไม่หลงเข้าไปในที่ล่อ จะมีโอกาสรอดชีวิตได้มากกว่า. คำว่า  น้ำเย็น  นำมาเปรียบกับคำพูดที่ไพเราะ นุ่มนวล  สุภาพ  อ่อนหวาน มักทำให้คนฟังตายใจ และอาจถูกหลอกจนเป็นอันตรายหรือสูญเสียทรัพย์สินได้ เช่น เขามาพูดประจบประแจงคุณยายบ่อย ๆ คุณยายเลยยกทรัพย์สมบัติให้เขาไปหมด ลูกหลานห้ามเท่าไรก็ไม่ฟัง อย่างนี้แหละที่เรียกว่า น้ำร้อนปลาเป็น น้ำเย็นปลาตาย.  ส่วน  น้ำร้อน เปรียบได้กับคำพูดที่ตรงไปตรงมา ฟังดูไม่ไพเราะไม่ถูกใจ แต่เป็นคำพูดที่จริงใจ  มีประโยชน์ต่อผู้ฟัง เช่น การดุด่าว่ากล่าวของพ่อแม่ ซึ่งลูก ๆ มักไม่อยากฟัง แต่เป็นคำพูดที่มีคุณกับลูก.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๗ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

สิทธิมนุษยชน (๒๘ มิถุนายน ๒๕๕๔)

สิทธิมนุษยชน

          คำว่า สิทธิมนุษยชน ประกอบด้วยคำว่า สิทธิ กับ มนุษยชน. สิทธิ หมายถึง อำนาจอันชอบธรรม. มนุษยชน หมายถึง บุคคลทั่วไป. สิทธิมนุษยชน เป็นสิทธิของแต่ละบุคคลในฐานะมนุษย์ เช่น สิทธิในการดำรงชีวิตอยู่อย่างมนุษย์ สิทธิในการอยู่ร่วมกันในสังคม เป็นสิทธิขั้นพื้นฐาน ที่ทำให้มนุษย์สามารถมีชีวิตอยู่ได้ ได้รับการคุ้มครองให้ปลอดภัย และได้รับการตอบสนองตามความต้องการขั้นพื้นฐานของชีวิต เช่น อาหาร เครื่องนุ่มห่ม ยารักษาโรค และที่อยู่อาศัย.

          สิทธิมนุษยชนเกิดจากมุมมองที่ว่าทุกชีวิตมีคุณค่าเท่ากัน ไม่ว่าจะเป็นคนปรกติ หรือคนพิเศษ เช่น คนพิการ คนชรา ฯลฯ มีสิทธิได้รับการปฏิบัติเท่าเทียมกัน สามารถดำเนินชีวิตและพัฒนาตนเองตามแนวทางที่ถูกต้อง โดยไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญหรือต่อศีลธรรมอันดีของสังคม.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๘ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

สมณะ (๑๗ มิถุนายน ๒๕๕๔)

สมณะ

          คำว่า สมณะ เป็นคำยืมจากภาษาบาลีว่า สมณ (อ่านว่า สะ-มะ-นะ) แปลว่า ผู้เหน็ดเหนื่อยจากการทำสมาธิภาวนาเพื่อขจัดกิเลส. ภาษาสันสกฤตใช้ว่า ศฺรมณ (อ่านว่า สฺระ-มะ -นะ) แปลว่า ผู้บำเพ็ญพรตหรือผู้ทรมานตนเอง เป็นคติความเชื่อของพราหมณ์ว่า การทรมานตนเป็นวิธีหนึ่งที่จะทำให้หลุดพ้นไปสู่ปรมาตมัน (อ่านว่า ปอ-ระ -มาด-ตะ -มัน) ซึ่งเป็นต้นกำเนิดและเป็นที่รวมของทุกสิ่งในจักรวาล แต่ในทางพระพุทธศาสนา ไม่ถือว่าการทรมานกายจะทำให้หลุดพ้นจากการเกิดการดับได้ การหลุดพ้นจะเกิดได้ก็ด้วยการขจัดกิเลสและสิ่งที่ทำให้หลงใหลมัวเมาอยู่ในกิเลสนั้นได้ การขจัดกิเลสต้องอาศัยการบังคับจิตใจ หักห้ามจิตใจให้ปราศจากความโลภ ความโกรธ ความหลง. ผู้ที่เหน็ดเหนื่อยด้วยการควบคุมบังคับจิตใจมิให้ติดยึดอยู่กับกิเลส จึงสมควรเรียกว่า สมณะ

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๗ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

สิทธิ (๒๗ มิถุนายน ๒๕๕๔)

สิทธิ

          คำว่า สิทธิ (อ่านว่า สิด-ทิ) โดยทั่วไปหมายถึง อำนาจอันชอบธรรม. ในภาษากฎหมาย สิทธิ หมายถึง อำนาจที่จะกระทำการใด ๆ ได้อย่างอิสระ โดยได้รับการรับรองจากกฎหมาย. คำว่า สิทธิ มีความหมายเหมือนคำว่า สิทธิ์ (อ่านว่า สิด) แต่ สิทธิ มักใช้ในภาษากฎหมาย หรือใช้ควบคู่กับคำอื่น เช่น สิทธิเสรีภาพ  สิทธิและหน้าที่. ส่วนคำว่า สิทธิ์ ใช้ในภาษาทั่วไป เช่น  สมาชิกของหมู่บ้านมีสิทธิ์ใช้สระว่ายน้ำ คนภายนอกไม่มีสิทธิ์

          รัฐธรรมนูญของทุกประเทศมักระบุว่าประชาชนมีสิทธิด้านใดบ้าง เช่น สิทธิในการเลือกนับถือศาสนา. สิทธิในชีวิตร่างกายและทรัพย์สิน. สิทธิส่วนบุคคลในครอบครัว. ผู้ใดจะละเมิดสิทธิของผู้อื่นมิได้ ข้อที่ทุกคนพึงตระหนักคือบุคคลสามารถใช้สิทธิและเสรีภาพของตนได้เท่าที่ไม่ละเมิดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลอื่นและไม่ขัดต่อรัฐธรรมนูญหรือต่อศีลธรรมอันดีของสังคม.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๗ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.