ตุ๊กตาลูกตาล (๑๐ กรกฎาคม ๒๕๕๔)

ตุ๊กตาลูกตาล

          ตาลโตนดมีลำต้นสูง  ลูกตาลออกเป็นทะลายอยู่ที่ยอด  ในลูกตาลจะมีเนื้อสีขาว  และมีเต้าตาลอยู่ลูกละ ๑-๓ เต้า. เราเฉาะเต้าตาลเหล่านี้ออกมากินเป็นของหวานได้  เรียกว่า ลอนตาล  ลูกตาลเฉาะ  หรือ เต้าตาลเฉาะ. เนื้อลูกตาลที่หุ้มเต้าอยู่ เมื่ออ่อนอาจกินเป็นผักได้. ลูกตาลที่แก่จัดจนสุก  เปลือกลูกตาลจะเป็นสีดำ  เนื้อลูกตาลมีสีเหลือง มีกลิ่นหอม  ส่วนเต้าตาลจะแข็ง  เนื้อในของเต้าตาลก็จะแข็งด้วย.   เมื่อรีดเนื้อลูกตาลออกจากใยหรือเสี้ยนนำมาทำขนม เรียกว่า ขนมตาล  โดยนำเนื้อลูกตาลมาคลุกกับแป้งข้าวเจ้า  หมักทิ้งไว้คืนหนึ่ง  นำมาคลุกกับน้ำตาลแล้วห่อใบตองหรือใส่ถ้วยนึ่งให้สุก.  เต้าตาลที่รีดเนื้อออกหมดแล้วเด็กๆแต่ก่อนนี้จะนำมาล้างน้ำให้สะอาด  เพราะเต้าตาลนั้นมีลักษณะคล้ายใบหน้าคน ด้านหนึ่งมีส่วนแหลมออกมาคล้ายจมูก ใยหรือเสี้ยนยาว ๆ ที่รีดเนื้อออกไปหมดแล้วดูคล้ายเส้นผม   เด็ก ๆ จึงนำมาเล่นเป็นตุ๊กตา  เรียกว่าตุ๊กตาลูกตาล  ส่วนที่คล้ายเส้นผมนั้นสามารถใช้หวีสางได้.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๐ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

เลือกตั้ง-แต่งตั้ง (๒๙ มิถุนายน ๒๕๕๔)

เลือกตั้ง-แต่งตั้ง

          คำว่า เลือกตั้ง เป็นคำประสม ประกอบด้วยคำว่า เลือก กับคำว่า ตั้ง. เลือกตั้ง หมายถึง เลือกสรรบุคคลให้ดำรงตำแหน่ง หรือเป็นผู้แทน โดยการลงคะแนนเสียง เช่น คนไทยที่มีอายุตั้งแต่ ๑๘ ปีขึ้นไปมีสิทธิ์เลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร. ช่วงนี้เป็นฤดูเลือกตั้ง  ทุกพรรคเร่งหาเสียงกันอย่างเข้มข้น.  ผู้ที่จะดำรงตำแหน่งอธิการบดีของมหาวิทยาลัยแห่งนี้ต้องได้รับการเลือกตั้งโดยบุคลากรทั้งหมด.  คณะกรรมการการเลือกตั้ง ทำหน้าที่ดูแลการเลือกตั้งให้บริสุทธิ์ โปร่งใส ยุติธรรม และลงโทษผู้สมัครที่ทุจริต.

          การเลือกสรรบุคคลให้เป็นผู้แทนหรือดำรงตำแหน่ง นอกจากจะทำโดยการเลือกตั้งแล้ว ยังอาจทำโดยการแต่งตั้ง  ซึ่งหมายถึง การที่บุคคลที่มีอำนาจหรือมีตำแหน่งสำคัญกำหนดให้คนใดคนหนึ่งดำรงตำแหน่งหรือเป็นผู้แทน  เช่น  นายกราชบัณฑิตยสถานแต่งตั้งคณะกรรมการจัดทำคำอธิบายถ้อยคำภาษาไทย. ผู้อำนวยการโรงเรียนแต่งตั้งครูให้ทำหน้าที่เป็นกรรมการคุมสอบปลายภาค.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๙ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

พลังเงียบ (๙ กรกฎาคม ๒๕๕๔)

พลังเงียบ

          พลังเงียบ หมายถึง กลุ่มคนที่ไม่แสดงออกว่าอยู่ฝ่ายใด หรือเห็นด้วยกับผู้ใด  แต่เมื่อต้องแสดงออกก็สามารถรวมกำลังกันจนทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสังคม หรือเปลี่ยนแปลงผลการลงคะแนนเสียงเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร เช่น  คนรุ่นใหม่ใช้เครือข่ายออนไลน์ปลุกพลังเงียบให้ลุกขึ้นต่อต้านเผด็จการ.  หลายคนเชื่อว่าพลังเงียบจะตัดสินในวันเลือกตั้งว่าพรรคใดจะได้เสียงส่วนใหญ่.  พลังเงียบเหมือนยักษ์หลับ ซึ่งสามารถตื่นและลุกขึ้นทำสิ่งที่ส่งผลอย่างใหญ่หลวงได้.   ในการเลือกตั้งครั้งนี้ บางคนคิดว่าพลังเงียบที่ไม่ได้แสดงท่าทีอะไร หรือระบุว่าจะเลือกใครในการสำรวจ ก็อาจแสดงจุดยืนโดยเทคะแนนให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจนทำให้ฝ่ายนั้นชนะการเลือกตั้งได้.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๙ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

น้ำร้อนปลาเป็น น้ำเย็นปลาตาย (๗ มิถุนายน ๒๕๕๔)

น้ำร้อนปลาเป็น  น้ำเย็นปลาตาย

          น้ำร้อนปลาเป็น  น้ำเย็นปลาตาย  เป็นสำนวนที่เตือนให้ระวังตัว ไม่หลงเชื่อคำพูดที่อ่อนหวาน  โดยเปรียบกับธรรมชาติของปลา เมื่อคนจะจับปลามักจะทำที่ล่อปลาด้วยการเลี้ยงพืชน้ำไว้ ปลาชอบอยู่ในที่เย็นจะหลงเข้าไปอาศัย จึงถูกจับได้  ส่วนปลาที่อยู่ในน้ำตามธรรมชาติ ไม่หลงเข้าไปในที่ล่อ จะมีโอกาสรอดชีวิตได้มากกว่า. คำว่า  น้ำเย็น  นำมาเปรียบกับคำพูดที่ไพเราะ นุ่มนวล  สุภาพ  อ่อนหวาน มักทำให้คนฟังตายใจ และอาจถูกหลอกจนเป็นอันตรายหรือสูญเสียทรัพย์สินได้ เช่น เขามาพูดประจบประแจงคุณยายบ่อย ๆ คุณยายเลยยกทรัพย์สมบัติให้เขาไปหมด ลูกหลานห้ามเท่าไรก็ไม่ฟัง อย่างนี้แหละที่เรียกว่า น้ำร้อนปลาเป็น น้ำเย็นปลาตาย.  ส่วน  น้ำร้อน เปรียบได้กับคำพูดที่ตรงไปตรงมา ฟังดูไม่ไพเราะไม่ถูกใจ แต่เป็นคำพูดที่จริงใจ  มีประโยชน์ต่อผู้ฟัง เช่น การดุด่าว่ากล่าวของพ่อแม่ ซึ่งลูก ๆ มักไม่อยากฟัง แต่เป็นคำพูดที่มีคุณกับลูก.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๗ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.