ใบเหลือง-ใบแดง (๓๐ กรกฎาคม๒๕๕๔)

ใบเหลือง-ใบแดง

          ใบเหลืองและใบแดง  เป็นบัตรสีเหลือง สีแดง ขนาดประมาณใส่กระเป๋าเสื้อได้ ใช้ในการลงโทษการเล่นผิดกติกาในกีฬาฟุตบอล ถ้านักฟุตบอลได้ใบเหลือง แสดงว่านักฟุตบอลคนนั้นเล่นผิดกติการ้ายแรง แต่ยังไม่ถึงกับถูกไล่ออกจากสนาม เป็นเพียงการตักเตือน และยังให้เล่นต่อไปได้  ถ้าได้ใบแดง แสดงว่า นักฟุตบอลคนนั้นทำผิดกติกาอย่างร้ายแรงมาก ต้องถูกไล่ออกจากสนาม.  คำว่า ใบเหลือง ใบแดงนำมาใช้เรียกการลงโทษผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่ทำผิดกติกาในการหาเสียง  ผู้สมัครรับเลือกตั้งคนใดได้ใบเหลือง หมายความว่า กกต. เชื่อว่าผู้สมัครรับเลือกตั้งคนนั้นทุจริต เช่น ซื้อเสียง แจกเงิน แจกสิ่งของ เป็นต้น แต่ยังไม่ปรากฏหลักฐานชัดเจน กกต. จะสั่งให้เลือกตั้งใหม่ โดยที่ผู้สมัครที่ได้ใบเหลืองยังมีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งครั้งต่อไปได้.  ส่วนผู้สมัครรับเลือกตั้งที่ได้ใบแดงเป็นผู้สมัครที่มีหลักฐานชัดเจนว่าทุจริต ต้องถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งและไม่มีสิทธิลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นเวลา ๕ ปี ทั้งยังอาจถูกดำเนินคดีอาญา และชดใช้ค่าเสียหายในการเลือกตั้งใหม่ด้วย

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓๐ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

บัตร (๓) (๒๐ สิงหาคม ๒๕๕๔)

บัตร (๓)

          คำว่า บัตร นอกจากจะหมายถึงเอกสารรับรองหรือแสดงคุณสมบัติ หรือคุณวุฒิของบุคคลในลักษณะต่าง ๆ แล้ว คำว่า บัตร ยังใช้เรียกแผ่นเอกสารที่ใช้ในกิจการต่าง ๆ อีกหลายคำ เช่น นามบัตร เป็นแผ่นเอกสารเล็ก ๆ ที่มีชื่อนามสกุลและที่อยู่ของเจ้าของบัตร เพื่อใช้ในการแนะนำตน เป็นต้น. บัตรอวยพรเป็นเอกสารที่ใช้เขียนคำอวยพรแก่ผู้รับในโอกาสต่าง ๆ เช่น อวยพรวันเกิด อวยพรวันมาฆบูชา อวยพรวันแต่งงาน อวยพรวันขึ้นปีใหม่ มักใช้เอกสารที่มีรูปภาพประกอบให้งดงาม. บัตรเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร บัตรสมนาคุณลูกค้าที่ร้านค้าออกให้แก่ผู้ซื้อสินค้า บัตรจอดรถซึ่งเป็นเอกสารแสดงความเป็นผู้นำรถเข้าจอดในที่ที่กำหนด. บัตรสนเท่ห์ เป็นคำเรียกจดหมายที่ไม่ลงชื่อผู้ส่งหรือลงชื่อที่ไม่ใช่ชื่อจริง มักเป็นจดหมายกล่าวโทษหรือตำหนิติเตียนผู้อื่น.  นอกจากนี้ ตั๋วเข้าชมภาพยนตร์ ปัจจุบันเรียกว่า บัตรเข้าชมภาพยนตร์ ด้วย

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

ม้าอารี (๒๐ กันยายน ๒๕๕๔)

ม้าอารี

          ม้าอารี เป็นคำเปรียบคนที่ใจดีเอื้อเฟื้อต่อผู้อื่น บางครั้งอาจเดือดร้อนเพราะถูกผู้ที่เห็นแก่ได้ เอาเปรียบและเบียดเบียน

          คำกล่าวนี้มาจากนิทานเรื่อง ม้าอารี ความว่า ชาวนาผู้หนึ่งเลี้ยงม้าและวัวไว้อย่างละตัว เลี้ยงม้าไว้ในคอกที่มีหลังคา แต่เลี้ยงวัวไว้ในที่โล่ง เมื่อฝนตกวัววิ่งมาขออาศัยหลบฝนกับม้า แรก ๆ ก็ขอเพียงยื่นหัวเข้าไปหลบฝน  ต่อมาก็ขอขยับตัวเข้าไปทีละน้อย จนเบียดเข้าไปอยู่ในคอกม้าทั้งตัว ทำให้ม้าหลุดออกไปจากคอก คนที่ชอบช่วยเหลือผู้อื่นจนตนเองต้องเดือดร้อน จึงเปรียบได้กับม้าอารีในนิทานเรื่องนี้

          คำว่า อารี เป็นคำกริยา หมายความว่า เอื้อเฟื้อ มีใจเผื่อแผ่ ปัจจุบันไม่นิยมใช้คำว่า อารี แต่ลำพัง มักจะใช้ว่า อารีอารอบ หรือ โอบอ้อมอารี

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.