บล๊อกโหวต (๑๐ มิถุนายน ๒๕๕๐)

บล๊อกโหวต

          คำว่า บล๊อกโหวต มาจากภาษาอังกฤษว่า block vote สะกด b-l-o-c-k  v-o-t-e ความหมายเดิม คือการลงคะแนนโดยผู้แทนของกลุ่ม คะแนนเสียงนั้นถือว่าเป็นเสียงของสมาชิกทั้งกลุ่ม เช่น การที่สหภาพ แรงงานแต่ละสหภาพส่งผู้แทนมาลงคะแนนเสียงเพื่อตัดสินปัญหา ถือเป็นการลงคะแนนแบบ บล๊อกโหวต เมื่อนำมาใช้ในภาษาไทย หมายถึงการที่สมาชิกแต่ละคนลงคะแนนเหมือนกันตามที่ได้ตกลงกันไว้ เช่น การลงคะแนนเสียงรับรองกฎหมายฉบับนี้ไม่มีบล็อกโหวต.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

 

เปรียบเปรย (๓๐ พฤษภาคม ๒๕๕๐)

เปรียบเปรย

          เปรียบเปรย เป็นคำกริยา หมายความว่า พูดว่ากระทบกระเทียบ เป็นการใช้คำดีเปรียบกับสิ่งที่ไม่ดี เช่น เมื่อจะว่าคนที่เกียจคร้านจะใช้คำว่า หล่อนช่างเป็นคนขยันเหลือเกินนะ.   สายจนตะวันโด่งแล้วยังนอนอยู่ได้. เมื่อจะว่าคนที่ไม่รู้จักประหยัดไม่เจียมตนว่าจน ก็จะเปรียบเปรยว่า ช่างมีเงินทองมากเสียจริงนะจ๊ะ ของแพงขนาดนี้ยังซื้อมาใช้ได้ ของบ้านเราที่สวย ๆ ราคาถูก ๆ มีถมไปก็ไม่ใช้.

          กิริยาว่าหรือตำหนิด้วยการนำคำที่ดีมาเปรียบสิ่งที่ไม่ดี ดังตัวอย่างที่ยกมานี้ เรียกว่า เปรียบเปรย

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓๐ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

เซียน (๑๙ มิถุนายน ๒๕๕๐)

เซียน

          เซียน เป็นคำที่ไทยรับมาจากภาษาจีน หมายถึง ผู้สำเร็จ ผู้วิเศษ และใช้โดยปริยายหมายถึงผู้ที่เก่งหรือมีฝีมือในทางใดทางหนึ่งเป็นพิเศษจนเป็นที่เลื่องลือและยอมรับกันในวงการนั้น เช่น เซียนพระ. โดยทั่วไปมักใช้เกี่ยวกับการกีฬาหรือการพนัน เช่น ปู่ของฉันเป็นเซียนหมากรุก เล่นกับใครก็ชนะขาดทุกกระดาน. เขาเป็นเซียนมวย รู้ความเคลื่อนไหวในวงการมวยทุกเรื่อง.  

          คำว่า เซียน ปรากฏในสำนวน เซียนเหยียบเมฆ ซึ่งหมายถึงผู้ที่มีเล่ห์เหลี่ยมมากจนจับไม่ได้ไล่ไม่ทัน

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๙ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

ธุรการ และ ธุรกรรม มีความหมายต่างกัน (๘ มิถุนายน ๒๕๕๐)

ธุรการ และ ธุรกรรม มีความหมายต่างกัน

         พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ให้ความหมายของคำ ธุรการ ไว้ว่า หมายถึง การจัดกิจการงานโดยส่วนรวมของแต่ละหน่วยซึ่งไม่ใช่งานวิชาการ เช่นในมหาวิทยาลัย บุคลากรแบ่งเป็น ๒ ฝ่าย คือ ฝ่ายวิชาการ ได้แก่อาจารย์และนักวิจัย และฝ่ายธุรการ คือ เจ้าหน้าที่ที่ทำหน้าที่อื่น ๆ ที่ไม่ใช่ด้านวิชาการ

          ส่วนคำว่า ธุรกรรม ตรงกับคำภาษาอังกฤษว่า transaction (อ่านว่า แทฺรน-แซก-ชั่น) หมายถึง  การประกอบกิจกรรมอย่างใดอย่างหนึ่ง โดยเฉพาะด้านธุรกิจและการเงิน เช่นพูดว่า การฝากเงินในธนาคารเป็นการทำธุรกรรมอย่างหนึ่ง. การจ่ายค่าบริการโดยหักบัญชีจากธนาคาร เป็นธุรกรรมที่นิยมกันมากในปัจจุบัน. อินเทอร์เน็ตทำให้เราสามารถทำธุรกรรมได้โดยไม่ต้องใช้กระดาษ.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๘ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

เปรียบเทียบ (๒๘ พฤษภาคม ๒๕๕๐)

เปรียบเทียบ

          เปรียบเทียบ เป็นคำกริยาที่เป็นคำซ้อน ประกอบด้วยคำว่า เปรียบ กับคำว่า เทียบ  คำนี้แปลตรงกับภาษาอังกฤษว่า compare (อ่านว่า คอม-แพร์).  คำว่า เปรียบเทียบ มีความหมายว่า นำสิ่งหนึ่งมาเทียบกับอีกสิ่งหนึ่งเพื่อให้เห็นว่าเหมือนกันหรือไม่เหมือนกัน เท่ากันหรือไม่เท่ากัน ต่างกันหรือไม่ต่างกัน มักใช้กับสิ่งที่เป็นชนิดเดียวกัน เพื่อพิจารณาลักษณะให้ละเอียดลึกลงไป เช่น ถ้าเปรียบเทียบพนักงาน ๒ คนนี้แล้วเห็นว่าพนักงานหญิงตั้งใจทำงานมากกว่า

          ในทางกฎหมาย ตำรวจใช้คำว่า เปรียบเทียบ เปรียบความผิดของผู้ทำผิดกฎหมายกับโทษที่กำหนดไว้เป็นค่าปรับ เช่นใช้ว่า เจ้าพนักงานพิจารณาความผิดแล้วเปรียบเทียบปรับผู้ต้องหา ๔๐๐ บาท เนื่องจากจอดรถในที่ห้ามจอด

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๘ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.