เซียน (๑๙ มิถุนายน ๒๕๕๐)

เซียน

          เซียน เป็นคำที่ไทยรับมาจากภาษาจีน หมายถึง ผู้สำเร็จ ผู้วิเศษ และใช้โดยปริยายหมายถึงผู้ที่เก่งหรือมีฝีมือในทางใดทางหนึ่งเป็นพิเศษจนเป็นที่เลื่องลือและยอมรับกันในวงการนั้น เช่น เซียนพระ. โดยทั่วไปมักใช้เกี่ยวกับการกีฬาหรือการพนัน เช่น ปู่ของฉันเป็นเซียนหมากรุก เล่นกับใครก็ชนะขาดทุกกระดาน. เขาเป็นเซียนมวย รู้ความเคลื่อนไหวในวงการมวยทุกเรื่อง.  

          คำว่า เซียน ปรากฏในสำนวน เซียนเหยียบเมฆ ซึ่งหมายถึงผู้ที่มีเล่ห์เหลี่ยมมากจนจับไม่ได้ไล่ไม่ทัน

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๙ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

ธุรการ และ ธุรกรรม มีความหมายต่างกัน (๘ มิถุนายน ๒๕๕๐)

ธุรการ และ ธุรกรรม มีความหมายต่างกัน

         พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ให้ความหมายของคำ ธุรการ ไว้ว่า หมายถึง การจัดกิจการงานโดยส่วนรวมของแต่ละหน่วยซึ่งไม่ใช่งานวิชาการ เช่นในมหาวิทยาลัย บุคลากรแบ่งเป็น ๒ ฝ่าย คือ ฝ่ายวิชาการ ได้แก่อาจารย์และนักวิจัย และฝ่ายธุรการ คือ เจ้าหน้าที่ที่ทำหน้าที่อื่น ๆ ที่ไม่ใช่ด้านวิชาการ

          ส่วนคำว่า ธุรกรรม ตรงกับคำภาษาอังกฤษว่า transaction (อ่านว่า แทฺรน-แซก-ชั่น) หมายถึง  การประกอบกิจกรรมอย่างใดอย่างหนึ่ง โดยเฉพาะด้านธุรกิจและการเงิน เช่นพูดว่า การฝากเงินในธนาคารเป็นการทำธุรกรรมอย่างหนึ่ง. การจ่ายค่าบริการโดยหักบัญชีจากธนาคาร เป็นธุรกรรมที่นิยมกันมากในปัจจุบัน. อินเทอร์เน็ตทำให้เราสามารถทำธุรกรรมได้โดยไม่ต้องใช้กระดาษ.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๘ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

เปรียบเทียบ (๒๘ พฤษภาคม ๒๕๕๐)

เปรียบเทียบ

          เปรียบเทียบ เป็นคำกริยาที่เป็นคำซ้อน ประกอบด้วยคำว่า เปรียบ กับคำว่า เทียบ  คำนี้แปลตรงกับภาษาอังกฤษว่า compare (อ่านว่า คอม-แพร์).  คำว่า เปรียบเทียบ มีความหมายว่า นำสิ่งหนึ่งมาเทียบกับอีกสิ่งหนึ่งเพื่อให้เห็นว่าเหมือนกันหรือไม่เหมือนกัน เท่ากันหรือไม่เท่ากัน ต่างกันหรือไม่ต่างกัน มักใช้กับสิ่งที่เป็นชนิดเดียวกัน เพื่อพิจารณาลักษณะให้ละเอียดลึกลงไป เช่น ถ้าเปรียบเทียบพนักงาน ๒ คนนี้แล้วเห็นว่าพนักงานหญิงตั้งใจทำงานมากกว่า

          ในทางกฎหมาย ตำรวจใช้คำว่า เปรียบเทียบ เปรียบความผิดของผู้ทำผิดกฎหมายกับโทษที่กำหนดไว้เป็นค่าปรับ เช่นใช้ว่า เจ้าพนักงานพิจารณาความผิดแล้วเปรียบเทียบปรับผู้ต้องหา ๔๐๐ บาท เนื่องจากจอดรถในที่ห้ามจอด

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๘ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

วิธี-วิธีการ (๑๗ พฤษภาคม ๒๕๕๐)

วิธี-วิธีการ

          คำว่า วิธี มาจากคำภาษาบาลีสันสกฤตว่า วิธิ  ตรงกับคำภาษาอังกฤษว่า method (อ่านว่า เม็ด-ธ็อด) ใช้หมายถึงหนทางที่จะทำ เช่น วิธีเลี้ยงลูก.  วิธีทำซ่าหริ่ม.  การดูแลผิวพรรณทำได้หลายวิธี.

          เราอาจนำคำว่า วิธี มาประกอบกับคำอื่น เช่น วิธีการ ซึ่งเป็นศัพท์บัญญัติ ที่คณะกรรมการบัญญัติศัพท์ทางการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ บัญญัติให้ตรงกับคำภาษาอังกฤษว่า procedure (อ่านว่า โพฺร-ซี-เจ้อร์) หมายถึง วิธีปฏิบัติตามหลักการเป็นขั้นตอนอย่างมีระบบ เช่น คณะกรรมการจัดการให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการตามที่กำหนดไว้.    เจ้าหน้าที่อาจต้องใช้วิธีการนอกระบบเพื่อให้สามารถจับตัวผู้กระทำผิดได้.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๗ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.