กระบวน กับ ขบวน (๗ สิงหาคม ๒๕๕๐)

กระบวน กับ ขบวน

          คำว่า กระบวน กับ ขบวน เป็นคำที่มีเสียงใกล้เคียงกันแต่ใช้ต่างกัน คือ กระบวน หมายความถึง แบบแผน วิธีการ ใช้กับการจัดสิ่งต่าง ๆ ตามแบบแผน เช่น คุณจะต้องจัดที่นั่งผู้รับเชิญมาในงานตามกระบวนที่ถือปฏิบัติกันมา. การเขียนหนังสือไทยต้องเขียนตามกระบวนที่ถือมาแต่โบราณ.   กระบวน ยังหมายถึง กลุ่มของสิ่งเดียวกัน เช่น ในกระบวนเด็กด้วยกัน เขาเป็นคนที่ขยันที่สุด.

          ส่วน ขบวน ใช้กับ หมู่คนหรือสิ่งอื่นที่จัดกันเป็นแถวเป็นแนว ซึ่งมักจะมีแบบแผนเดียวกัน เช่น ขบวนแห่ขันหมาก. ขบวนทหารสวนสนาม. ขบวนรถบุปผชาติ. และใช้หมายถึง กลุ่มคนที่เคลื่อนไปพร้อมกัน เช่น พี่น้องพากันมาเป็นขบวน. ชาวบ้านยกขบวนกันไปพัฒนาหมู่บ้าน.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๗ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

ทัก-ท้วง-ทักท้วง (๖ กรกฎาคม ๒๕๕๐)

ทัก-ท้วง-ทักท้วง

          คำว่า ทักท้วง ประกอบด้วยคำว่า ทัก และคำว่า ท้วง ทั้ง ๒ คำนี้ต่างก็หมายถึงบอกข้อบกพร่องผิดพลาดของผู้ที่เราพูดด้วย แต่ความหมายต่างกันเล็กน้อย

          คำว่า ทัก มีหลายความหมาย ความหมายหนึ่งคือ เตือนให้รู้ข้อผิดพลาดซึ่งอีกฝ่ายหนึ่งยังไม่รู้หรือบอกสิ่งผิดปรกติ เช่น น้องทักว่าพี่ลืมปิดหน้าต่าง. แม่ทักว่ากระโปรงเปื้อน.

          ส่วนคำว่า ท้วง หมายถึง กล่าวทันทีที่เห็นว่าอีกฝ่ายหนึ่งทำผิด เช่น ลูกค้าท้วงว่าเจ้าของร้านทอนเงินให้ไม่ครบ.

          คำว่า ทัก กับคำว่า ท้วง อาจใช้ซ้อนกันเป็น ทักท้วง หมายถึง กล่าวหรือแสดงออกเป็นทำนองว่ายังไม่เห็นด้วย เช่น คุณเห็นว่าเขาทำผิด ทำไมถึงไม่ทักท้วง. นักวิชาการทักท้วงบางประเด็นในรัฐธรรมนูญ.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

พิธี พิธีการ และ พิธีกรรม (๖ สิงหาคม ๒๕๕๐)

พิธี พิธีการ และ พิธีกรรม

          คำ พิธี หมายถึง งานที่จัดขึ้นตามลัทธิความเชื่อ หรือตามขนบธรรมเนียมประเพณีเพื่อความขลังหรือความเป็นสิริมงคล เช่น พิธีปลุกเสกวัตถุมงคล. พิธีมงคลสมรส. พิธีพระราชทานปริญญาบัตร. ในพิธีหนึ่ง ๆ จะมีพิธีการต่าง ๆ

          คำว่า พิธีการ หมายถึง ระเบียบและขั้นตอนในการทำพิธี เช่น พิธีการต่าง ๆ ในพิธีเปิดการแข่งขันกีฬา. พิธีการบนเวทีมวย.

          ส่วนคำว่า พิธีกรรม หมายถึง แบบแผนต่าง ๆ ที่ปฏิบัติสืบต่อกันมาในทางศาสนาหรือไสยศาสตร์ เช่น พิธีกรรมล้างบาปตามศาสนาต่างๆ. พิธีกรรมสืบชะตา. พิธีกรรมเกี่ยวกับการทำขวัญข้าว.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๖ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.