สินเทา (๑๔ ตุลาคม ๒๕๕๕)

สินเทา

          สินเทา หมายถึง พื้นที่ซึ่งกั้นไว้เป็นพื้นหลังของรูปวาดในงานจิตรกรรมฝาผนัง เพื่อแบ่งภาพเป็นตอน ๆ

          สินเทาจะมีเส้นแผลงหรือเส้นฮ่อล้อมไว้.  เส้นแผลง คือ เส้นที่คดไปคดมาอย่างลายฟันปลา  ส่วนเส้นฮ่อ คือ ลายเส้นอย่างแถบผ้าสะบัด.  

          ภาพจิตรกรรมฝาผนังตามขนบนิยมการวาดของจิตรกรรมไทย จะวาดภาพติดต่อกลมกลืนกันไปตามเหตุการณ์ต่าง ๆ เต็มพื้นที่ผนัง  หากบนผนังนั้นต้องการจะเขียนภาพอื่นประกอบหรือเขียนภาพต่างเรื่องไปก็จะกันพื้นที่ไว้  พื้นที่ซึ่งกันไว้นี้เรียกว่า สินเทา เช่น ภาพวาดบนกำแพงนั้นเป็นเรื่องพุทธประวัติ แต่ในพื้นสินเทาตอนบนเขียนภาพเทวดาแล้วใช้เส้นฮ่อคั่นไว้  ส่วนสินเทาตอนล่างเขียนภาพกระบวนพยุหยาตราทางชลมารค

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๔ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

กายภาพบำบัด (๒๕ พฤศจิกายน ๒๕๕๕)

กายภาพบำบัด

          กายภาพบำบัด ประกอบด้วยคำว่า กายภาพ กับคำว่า บำบัด. กายภาพ มีความหมายอย่างหนึ่งว่า สภาพร่างกาย. บำบัด หมายถึง ทำให้หาย ทำให้ทุเลาลง. 

          กายภาพบำบัด ใช้หมายถึงการรักษาโรคโดยอาศัยวิธีการบริหารหรือกระตุ้นทางกาย เช่น การออกกำลังกาย การนวด การใช้กระแสไฟฟ้า กระแสน้ำ ความร้อน หรือการฉายรังสี เพื่อบำบัดหรือแก้ไขอาการผิดปรกติของร่างกาย หรือเพิ่มพลังฟื้นฟูสมรรถภาพให้แก่ร่างกาย. คำว่า กายภาพบำบัด ภาษาอังกฤษใช้ว่า physical therapy. ผู้ที่ทำหน้าที่ป้องกัน รักษา และจัดการเกี่ยวกับการเคลื่อนไหวที่ผิดปรกติ ที่เกิดขึ้นจากสภาพและภาวะของโรค เรียกว่า นักกายภาพบำบัด เช่น ทีมฟุตบอลมีนักกายภาพบำบัดประจำทีม.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๕ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

 

เปตอง (๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๕)

เปตอง

          คำว่า เปตอง มาจากภาษาฝรั่งเศส  เป็นกีฬาที่เล่นโดยการโยนลูกบอลเหล็กให้เข้าใกล้ลูกแก่นที่ทำด้วยไม้ให้มากที่สุด กีฬาชนิดนี้มักเล่นบนพื้นดินแข็งหรือพื้นกรวดละเอียด แต่ไม่เหมาะกับพื้นทราย

          กีฬาเปตองมีต้นกำเนิดจากประเทศกรีกประมาณ ๒๐๐๐ ปีก่อนคริสตกาล ในสมัยนั้นใช้ก้อนหินทรงกลมโยนเล่นแข่งกันว่าใครจะโยนได้แม่นยำกว่ากัน เมื่อโรมันครอบครองกรีกก็ได้รับไปเล่น และนำไปเผยแพร่ในฝรั่งเศสทางตอนใต้   ในประเทศไทยมีหลักฐานว่า มีผู้นำกีฬาเปตองเข้ามาเล่นตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๑๘  และได้รับการสนับสนุนจากสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ซึ่งโปรดกีฬาชนิดนี้ตั้งแต่ประทับในประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ทรงรับเป็นองค์อุปถัมภ์ และสนับสนุนให้มีการเล่นกีฬาเปตองในประเทศไทย

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

เผือกร้อน (๒ ตุลาคม ๒๕๕๕)

เผือกร้อน

          สำนวน เผือกร้อน หมายถึงปัญหาหรือเรื่องเดือดร้อนที่เกิดแก่ผู้ใดผู้หนึ่ง ซึ่งผู้นั้นจำต้องยอมรับไว้หรือไม่ก็รีบผลักให้ผู้อื่นทันที เปรียบเหมือนกับปัญหานั้นเป็นหัวเผือกต้มซึ่งร้อนจัด เมื่อหยิบออกมาจากหม้อแล้วยังร้อนระอุอยู่ ไม่อาจถือไว้ในมือได้นาน ต้องรีบวางหรือโยนไปให้ผู้อื่นถือแทน เช่น ปัญหาเรื่องงบประมาณเป็นเผือกร้อนที่หัวหน้าโยนมาให้ผมแท้ ๆ เลย เรื่องคอร์รัปชั่นในหน่วยงานที่คุณรับหน้าที่ชี้แจงให้กระจ่างนั้น เป็นเผือกร้อนสำหรับคุณทีเดียวละ จะโยนไปให้ใครก็ไม่ได้

          สำนวน เผือกร้อน มีที่มาจากสำนวนภาษาอังกฤษว่า hot potato ซึ่งมีความหมายเดียวกัน แต่เปรียบกับหัวมันฝรั่งอบซึ่งร้อนระอุ เพราะเพิ่งนำออกมาจากเตาอบ

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.