กีบ-กลีบ (๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๕๕)

กีบ-กลีบ

          คำกว่า กีบ กับ กลีบ มีเสียงคล้ายกัน แต่มีความหมายต่างกัน

          กีบ หมายถึง ส่วนของตีนสัตว์ประเภท เก้ง วัว ม้า กวาง ซึ่งเรียกว่า สัตว์กีบ. ตีนของสัตว์ประเภทนี้จะไม่มีลักษณะเป็นนิ้ว เป็นเล็บชัดเจนเหมือนสัตว์อื่น ๆ แต่จะมีส่วนแข็งที่เรียกว่ากีบหุ้มปลายตีน. สัตว์ที่มีกีบจะเดินหรือวิ่งได้ทน เพราะกีบที่แข็งแรงนั้นรองรับอยู่. ในกรณีของม้าแข่งหรือม้าใช้งาน มักจะมีการเสริมกีบด้วยโลหะแข็งที่เรียกว่า เกือกม้า

          ส่วน กลีบ หมายถึง ส่วนของดอกไม้ที่เรียงหรือซ้อนกันเป็นชั้น ๆ รอบเกสร โดยปรกติเป็นแผ่นบาง ๆ และใช้เรียกของอื่นที่มีลักษณะเช่นนั้น เช่น กลีบส้ม กลีบตา กลีบผ้า กลีบเมฆ กลีบสมอง

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๗ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

 

ลานวัด-ลานคนเมือง (๖ พฤศจิกายน ๒๕๕๕)

ลานวัด-ลานคนเมือง

          ลานวัด หมายถึง ที่ว่าง ที่โล่ง ในบริเวณวัด ใช้เป็นสถานที่ฟังธรรม ประชุม พบปะสังสรรค์ หรือใช้จัดกิจกรรม ที่เกี่ยวกับศาสนา ศิลปวัฒนธรรม และประเพณีของชุมชนในท้องถิ่นนั้น ๆ.  ปัจจุบันวัดที่อยู่ในชุมชน หรืออยู่ในตัวเมืองที่มีตึกรามบ้านช่องหนาแน่น แทบจะไม่มีพื้นที่เหลือเป็นลานวัดให้เห็น กิจกรรมต่าง ๆ ซึ่งเคยจัดที่ลานวัด จึงเปลี่ยนไปจัดที่สถานที่อื่นแทน

          ส่วน ลานคนเมือง หมายถึง บริเวณหรือสถานที่โล่ง กว้าง  มักอยู่ในย่านชุมชน เป็นที่ผู้คนจำนวนมากมาชุมนุมกัน เพื่อทำกิจกรรมอย่างใดอย่างหนึ่งเป็นต้นว่า ออกกำลังกาย  ฟังปราศรัย  จัดตลาดนัดสินค้าราคาถูก  เช่น ลานคนเมืองศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร  ลานคนเมืองหน้าศาลากลางจังหวัดชัยภูมิ

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

สภาผู้แทนราษฎร (๕ ตุลาคม ๒๕๕๕)

สภาผู้แทนราษฎร

          สภาผู้แทนราษฎร หมายถึง สภาที่เป็นส่วนหนึ่งของรัฐสภา มีหน้าที่โดยตรงในทางนิติบัญญัติ  คือร่างพระราชบัญญัติ  เพื่อให้รัฐสภาตราขึ้นเป็นกฎหมาย   นอกจากนั้นยังมีอำนาจควบคุมการบริหารราชการแผ่นดิน  เช่นการให้ความเห็นชอบบุคคล ซึ่งสมควรได้รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรี การตั้งกระทู้ถาม และการเสนอญัตติขอให้เปิดอภิปรายทั่วไป เพื่อลงมติไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรีหรือรัฐมนตรี  

          สภาผู้แทนราษฎรประกอบด้วยสมาชิกที่มาจากการเลือกตั้ง  ๒ ประเภท คือสมาชิกที่เป็นตัวแทนเขต และสมาชิกบัญชีรายชื่อ   จากผลการเลือกตั้งครั้งหลังสุด พ.ศ. ๒๕๕๔  สภาผู้แทนราษฎรมีสมาชิกซึ่งมาจากการเลือกตั้งทั้งหมด ๕๐๐ คน โดยได้มาจากการแบ่งเขตเลือกตั้งในแต่ละจังหวัด จำนวน ๓๗๕ คน และจากบัญชีรายชื่อของพรรคการเมือง จำนวน ๑๒๕ คน อายุของสภาผู้แทนราษฎร มีกำหนดคราวละ ๔ ปี นับแต่วันเลือกตั้ง

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๕ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

บริบาลศาสตร์ (๘ มกราคม ๒๕๕๖)

บริบาลศาสตร์

          คำว่า บริบาลศาสตร์ มาจากคำว่า บริบาล แปลว่า ดูแลรักษา ประสมกับคำว่า ศาสตร์ หมายถึง วิชาความรู้ที่เรียบเรียงและจัดเนื้อหาไว้อย่างเป็นระบบ.  บริบาลศาสตร์ หมายถึง วิชาว่าด้วยการดูแลผู้ที่ต้องการการดูแลใกล้ชิดเป็นพิเศษอย่างเด็กเล็ก คนชรา รวมไปถึงการพยาบาลและดูแลผู้ป่วยที่ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้อย่างผู้ที่ต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ ผู้ที่ต้องให้อาหารทางสายยาง ฯลฯ เช่น สังคมไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมคนวัยชรา มีคนชราและผู้ป่วยวัยชราจำนวนมาก ผู้ที่เรียนจบวิชาบริบาลศาสตร์จึงไม่ตกงาน.

          วิชาบริบาลศาสตร์เป็นวิชาที่มุ่งให้การศึกษาและฝึกอบรมบุคลากรทางการแพทย์ระดับผู้ช่วยแพทย์และผู้ช่วยพยาบาลให้มีความรู้ความชำนาญในการบริบาลทารก เด็กเล็ก คนชรา และผู้ป่วยที่ช่วยเหลือตนเองไม่ได้ ปัจจุบันเปิดสอนในระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ ในประเทศไทยมีโรงเรียนที่เปิดสอนวิชาบริบาลศาสตร์กระจายอยู่เกือบทั่วประเทศ

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๘ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.