กระบวนการ กับ ขบวนการ (๘ สิงหาคม ๒๕๕๐)

กระบวนการ กับ ขบวนการ

          กระบวนการ กับ ขบวนการ มีรูปและความหมายใกล้เคียงกัน แต่ใช้ต่างกัน

          กระบวนการ ใช้ตรงกับคำภาษาอังกฤษว่า process (อ่านว่า โพฺร-เสส) สะกด p-r-o-c-e-ดับเบิ้ลเอส หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่เป็นไปตามระบบ ตามธรรมชาติ เช่น กระบวนการทางเคมีของสารต่าง ๆ. กระบวนการสังเคราะห์แสงของพืช. กระบวนการเปลี่ยนแปลงของน้ำที่ระเหยเป็นไอ เป็นเมฆ แล้วตกลงมาเป็นฝนบนพื้นดิน.

          ส่วน ขบวนการ ใช้กับการเคลื่อนไหวของกลุ่มบุคคล เพื่อดำเนินการอย่างใดอย่างหนึ่งตามจุดมุ่งหมายของตน  ตรงกับคำในภาษาอังกฤษว่า movement (อ่านว่า มู้ฟ-เม้นต์) สะกด m-o-v-e-m-e-n-t เช่น ขบวนการต่อต้านสินค้าต่างชาติ. ขบวนการกู้ชาติ. ขบวนการฟื้นฟูค่านิยมตามวัฒนธรรมไทย.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๘ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

กระบวน กับ ขบวน (๗ สิงหาคม ๒๕๕๐)

กระบวน กับ ขบวน

          คำว่า กระบวน กับ ขบวน เป็นคำที่มีเสียงใกล้เคียงกันแต่ใช้ต่างกัน คือ กระบวน หมายความถึง แบบแผน วิธีการ ใช้กับการจัดสิ่งต่าง ๆ ตามแบบแผน เช่น คุณจะต้องจัดที่นั่งผู้รับเชิญมาในงานตามกระบวนที่ถือปฏิบัติกันมา. การเขียนหนังสือไทยต้องเขียนตามกระบวนที่ถือมาแต่โบราณ.   กระบวน ยังหมายถึง กลุ่มของสิ่งเดียวกัน เช่น ในกระบวนเด็กด้วยกัน เขาเป็นคนที่ขยันที่สุด.

          ส่วน ขบวน ใช้กับ หมู่คนหรือสิ่งอื่นที่จัดกันเป็นแถวเป็นแนว ซึ่งมักจะมีแบบแผนเดียวกัน เช่น ขบวนแห่ขันหมาก. ขบวนทหารสวนสนาม. ขบวนรถบุปผชาติ. และใช้หมายถึง กลุ่มคนที่เคลื่อนไปพร้อมกัน เช่น พี่น้องพากันมาเป็นขบวน. ชาวบ้านยกขบวนกันไปพัฒนาหมู่บ้าน.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๗ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

ทัก-ท้วง-ทักท้วง (๖ กรกฎาคม ๒๕๕๐)

ทัก-ท้วง-ทักท้วง

          คำว่า ทักท้วง ประกอบด้วยคำว่า ทัก และคำว่า ท้วง ทั้ง ๒ คำนี้ต่างก็หมายถึงบอกข้อบกพร่องผิดพลาดของผู้ที่เราพูดด้วย แต่ความหมายต่างกันเล็กน้อย

          คำว่า ทัก มีหลายความหมาย ความหมายหนึ่งคือ เตือนให้รู้ข้อผิดพลาดซึ่งอีกฝ่ายหนึ่งยังไม่รู้หรือบอกสิ่งผิดปรกติ เช่น น้องทักว่าพี่ลืมปิดหน้าต่าง. แม่ทักว่ากระโปรงเปื้อน.

          ส่วนคำว่า ท้วง หมายถึง กล่าวทันทีที่เห็นว่าอีกฝ่ายหนึ่งทำผิด เช่น ลูกค้าท้วงว่าเจ้าของร้านทอนเงินให้ไม่ครบ.

          คำว่า ทัก กับคำว่า ท้วง อาจใช้ซ้อนกันเป็น ทักท้วง หมายถึง กล่าวหรือแสดงออกเป็นทำนองว่ายังไม่เห็นด้วย เช่น คุณเห็นว่าเขาทำผิด ทำไมถึงไม่ทักท้วง. นักวิชาการทักท้วงบางประเด็นในรัฐธรรมนูญ.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๖ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

พิธี พิธีการ และ พิธีกรรม (๖ สิงหาคม ๒๕๕๐)

พิธี พิธีการ และ พิธีกรรม

          คำ พิธี หมายถึง งานที่จัดขึ้นตามลัทธิความเชื่อ หรือตามขนบธรรมเนียมประเพณีเพื่อความขลังหรือความเป็นสิริมงคล เช่น พิธีปลุกเสกวัตถุมงคล. พิธีมงคลสมรส. พิธีพระราชทานปริญญาบัตร. ในพิธีหนึ่ง ๆ จะมีพิธีการต่าง ๆ

          คำว่า พิธีการ หมายถึง ระเบียบและขั้นตอนในการทำพิธี เช่น พิธีการต่าง ๆ ในพิธีเปิดการแข่งขันกีฬา. พิธีการบนเวทีมวย.

          ส่วนคำว่า พิธีกรรม หมายถึง แบบแผนต่าง ๆ ที่ปฏิบัติสืบต่อกันมาในทางศาสนาหรือไสยศาสตร์ เช่น พิธีกรรมล้างบาปตามศาสนาต่างๆ. พิธีกรรมสืบชะตา. พิธีกรรมเกี่ยวกับการทำขวัญข้าว.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๖ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.