ถ่วงเวลา-ประวิงเวลา-ซื้อเวลา (๒ สิงหาคม ๒๕๕๖)

ถ่วงเวลา-ประวิงเวลา-ซื้อเวลา

          คำว่า ถ่วงเวลา ประวิงเวลา และ ซื้อเวลา มีความหมายคล้ายกัน คือ พยายามทำให้เรื่องที่กำลังจะเกิดขึ้นเกิดช้ากว่าเดิมเพื่อประโยชน์ของตน

          ถ่วง หมายถึงทำให้หนักหรือทำให้ช้าลง. ถ่วงเวลา คือ ทำให้การกระทำหรือเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นนั้นช้ากว่าที่ควรจะเป็น เช่น ฉันยังไม่พร้อมจะพบหน้าเขาตอนนี้หรอก เธอไปคุยกับเขาถ่วงเวลาไปพลางได้ไหม

          ประวิง หมายถึงหน่วงไว้ให้เนิ่นช้า. ประวิงเวลา คือ ทำให้เรื่องที่กำหนดไว้เกิดขึ้นเนิ่นช้ากว่าเดิม เช่น ข้าวในนาของกระผมยังไม่ได้เกี่ยวเลย ขอประวิงเวลาใช้หนี้ท่านสักสองสามอาทิตย์ได้ไหมขอรับ

          ซื้อ หมายถึงใช้เงินแลกเอาของมา แต่เมื่อใช้ว่า ซื้อเวลา เป็นสำนวน หมายถึงพยายามหลีกเลี่ยงปัญหาให้ได้นานที่สุด เช่น เขายังไม่อยากจะออกจากตำแหน่ง จึงพยายามทำทุกอย่างเพื่อซื้อเวลาให้อยู่ได้นานเท่าที่จะทำได้

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

พล่อย (๒๔ กันยายน ๒๕๕๖)

พล่อย

          คำว่า พล่อย เป็นคำวิเศษณ์ หมายถึง อาการที่พูดง่าย ๆ โดยไม่ไตร่ตรองว่าจะเกิดความเสียหายอย่างใดหรือไม่ ใช้กับคำว่า ปาก หรือคำว่า พูด เป็นปากพล่อย พูดพล่อย เช่น อย่าเป็นคนปากพล่อย เห็นอะไรคิดอะไรก็พูดออกไปทันที ควรไตร่ตรองเสียก่อนว่าคำพูดของเราจะทำให้เกิดความเสียหายกับผู้ใดหรือไม่. คนที่พูดพล่อยมักต้องเสียใจเมื่อไม่อาจแก้ไขถ้อยคำของตนได้ ถ้าคำพูดนั้นทำให้เกิดความเสียหายหรือความบาดหมางแก่ผู้อื่น

          ใช้เป็นคำซ้ำว่า พล่อย ๆ ก็มี ในคำว่า ปากพล่อย ๆ พูดพล่อย ๆ เช่น อย่าเที่ยวรับปากใครพล่อย ๆ ถ้าทำไม่ได้ คนเขาจะไม่นับถือ.  คนปากพล่อย ๆ อย่างเขา เขายังไม่รู้ข้อมูลจริง แต่ไปกล่าวหา ก็เลยถูกฟ้องหมิ่นประมาท.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

จำนำข้าว (๒๒ กรกฎาคม ๒๕๕๖)

จำนำข้าว

          จำนำข้าว  มาจากคำว่า  จำนำ  และ  ข้าว  คำว่า จำนำ  หมายถึง  ส่งมอบทรัพย์สินให้แก่ผู้รับจำนำเพื่อเป็นการประกันการชำระหนี้โดยมีข้อตกลงหรือเข้าใจกันว่าจะไถ่คืนในภายหลัง  เช่น  พอใกล้เปิดเทอมผู้ปกครองบางคนก็ต้องพึ่งโรงรับจำนำ  จำนำสร้อย แหวน นาฬิกา หรือแม้แต่หม้อหุงข้าว เพื่อให้ลูกได้ไปโรงเรียน. 

          จำนำข้าว หมายถึง  การที่เกษตรกรหรือชาวนาเก็บเกี่ยวข้าวที่ปลูกในนาของตนหรือนาที่เช่ามา เรียบร้อยแล้ว นำไปจำนำไว้กับโรงสีที่เข้าร่วมโครงการซึ่งทำหน้าที่เป็นตัวแทนรัฐบาลในการรับจำนำและรับจ้างแปรรูปเป็นข้าวสารส่งให้รัฐบาล  ครั้นเมื่อถึงระยะเวลาที่กำหนด  หากราคาในท้องตลาดสูงกว่าราคาที่จำนำไว้ให้นำเงินมาไถ่ถอน  หากไม่มาไถ่ถอนก็ถือว่าข้าวที่จำนำนั้นตกเป็นของรัฐบาล  ส่วนการชำระเงินชาวนาต้องไปรับเงินเองจากรัฐบาลโดยผ่านทางธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธกส.)

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๒ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

อัญมณี (๑๓ กันยายน ๒๕๕๖)

อัญมณี

          อัญมณี หมายถึง หินหรือแร่มีค่าที่เจียระไนแล้วมีลักษณะสวยงาม คงทน หายาก ราคาแพง นิยมนำมาใช้เป็นเครื่องประดับ เช่น  ทับทิม ไพลิน โกเมน เพทาย  มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ว่ามีการใช้อัญมณีมาแล้วหลายพันปีก่อนพุทธกาล

          อัญมณีเป็นเครื่องประดับที่ใช้เพื่อความสวยงาม หรือบ่งบอกฐานะทางการเงิน บ้างสวมใส่ตามความเชื่อว่าเป็นสิริมงคล เช่น  ชาวจีนเชื่อว่าหยกเป็นอัญมณีที่ช่วยให้มีอายุยืนและป้องกันอัปมงคล  นักเดินทางโบราณเชื่อว่าโกเมนเป็นอัญมณีที่ช่วยปกป้องคุ้มครองอันตรายได้  และหลายคนเชื่อว่าไพลินเป็นอัญมณีแห่งคุณธรรม ช่วยให้ผู้ที่สวมใส่มีจิตใจตั้งมั่นอยู่ในคุณความดี เป็นต้น 

          ประเทศไทยเป็นแหล่งอัญมณีสำคัญแห่งหนึ่งของโลก มีรายได้จากการส่งออกสูงติดอันดับ ๑ ใน ๕ ของสินค้าส่งออกของประเทศ

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๓ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

แรลลี่ (๑๒ สิงหาคม ๒๕๕๖)

แรลลี่

          คำว่า แรลลี่ เป็นคำยืมจากภาษาอังกฤษ  r-a-l-l-y หมายถึงกีฬาที่แข่งขันโดยการเดินทางจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง บนเส้นทางเดียวกัน ในเวลาเท่ากัน  เรียกเต็ม ๆ ว่า “การแข่งขันแรลลี่” หรือ “การแข่งแรลลี่” ผู้เข้าร่วมแข่งขันต้องปฏิบัติตามกติกา  ตลอดจนทำกิจกรรมที่กำหนดให้ทำระหว่างการเดินทาง เช่นการตอบคำถาม  การเล่นเกม  การหาของที่ซ่อนไว้  ฯลฯ  การแพ้ชนะในการแข่งขันแรลลี่ขึ้นอยู่กับการรักษาเวลา และคะแนนที่ได้จากการทำกิจกรรม   เป็นที่น่าสังเกตว่า การแข่งแรลลี่ไม่จำกัดเฉพาะรถยนต์  ในปัจจุบันมีการแข่งขันแรลลี่มอเตอร์ไซค์  หรือ มอเตอร์ไซค์แรลลี่  การแข่งขันแรลลี่จักรยาน หรือจักรยานแรลลี่  และการแข่งขันแรลลี่การเดิน  หรือวอล์กแรลลี่

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๒ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.