วันอนุรักษ์มรดกไทย (๑๖ พฤษภาคม ๒๕๕๗)

วันอนุรักษ์มรดกไทย

          วันอนุรักษ์มรดกไทย ตรงกับวันที่ ๒ เมษายน ของทุกปี  วันที่ ๒ เมษายน เป็นวันคล้ายวันพระราชสมภพของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระองค์มีพระมหากรุณาธิคุณอย่างใหญ่หลวงในงานด้านศิลปวัฒนธรรมไทยอันเป็นมรดกของชาติ. 

          คณะกรรมการวันอนุรักษ์มรดกไทย ให้คำจำกัดความคำว่า มรดกไทย หมายถึง “มรดกทางวัฒนธรรมที่แสดงออกถึงสัญลักษณ์ของความเป็นชาติ ได้แก่ โบราณวัตถุ โบราณสถาน ศิลปวัตถุ ศิลปหัตถกรรม วรรณกรรม ดนตรี และนาฏศิลป์ ตลอดถึงการดำเนินชีวิตและคุณค่าประเพณีต่าง ๆ อันเป็นผลผลิตร่วมกันของผู้คนในผืนแผ่นดินในช่วงระยะเวลาที่ผ่านมา” รัฐบาลได้รณรงค์สร้างความเข้าใจให้ประชาชนรู้สึกสำนึกรัก ตระหนัก เห็นคุณค่า มีความรู้สึกร่วมเป็นเจ้าของ ร่วมกันรักษาและสืบทอดมรดกไทย ทั้งยังเป็นการพัฒนาส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ในท้องถิ่นอีกด้วย

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๗ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

กุหลาบพระนามสิรินธร (๕ พฤษภาคม ๒๕๕๗)

กุหลาบพระนามสิรินธร

          กุหลาบพระนามสิรินธร เป็นไม้ปลูกประเภทกุหลาบพุ่มชนิดดอกโต ลำต้นและกิ่งก้านมีหนามแหลม ใบประกอบแบบขนนก เรียงสลับ ขอบใบหยักฟันเลื่อย ดอกออกที่ปลายกิ่ง กลีบดอกซ้อนแน่น. กุหลาบพระนามสิรินธรเป็นกุหลาบพันธุ์ใหม่  กลายพันธุ์มาจากพันธุ์ Madras (อ่านว่า มัด-ดร้าส) ซึ่งเป็นกุหลาบพันธุ์ดอกโตสีชมพูแกมม่วง ที่ได้คัดการเลือกให้เป็นกุหลาบแห่งปีของสหรัฐอเมริกา. เจ้าของฟาร์มกุหลาบแห่งหนึ่งที่จังหวัดชลบุรีได้สั่งมาปลูก ปลูกได้ประมาณ ๒-๓ เดือน ก็พบว่าเกิดการกลายพันธุ์ในต้นเดียวกัน ให้ต้นใหม่มีดอกสีชมพูเหลืองเหลือบ เจ้าของฟาร์มได้ทดลองด้วยการติดตาจนแน่ใจได้ว่าเป็นกุหลาบพันธุ์ใหม่ จึงได้ขอพระราชทานชื่อกุหลาบพันธุ์นี้ว่า “พระนามสิรินธร” และได้รับพระราชทานพระราชานุญาต

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๗ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

พระเขมาเถรี (๒๗ พฤษภาคม ๒๕๕๗)

พระเขมาเถรี

          พระเขมาเถรี เป็นอัครสาวิกาฝ่ายขวาของพระพุทธเจ้า ประสูติในราชตระกูลสาคลนคร เมืองมัทราษฎร์ พระนางมีผิวพรรณดังสีน้ำทอง จึงได้ชื่อว่าเขมา แปลว่า ทอง. เมื่อเจริญพระชันษาได้เป็นพระอัครมเหสีของพระเจ้าพิมพิสารแห่งเมืองราชคฤห์ แคว้นมคธ. พระนางเป็นสตรีที่มีรูปงามมากและหลงเมามัวในรูปสมบัติของตน พระเจ้าพิมพิสารทรงดำริว่าพระองค์เป็นอัครอุปัฏฐากของพระศาสดาแต่พระอัครมเหสียังไม่เคยเข้าเฝ้าพระศาสดาเลย จึงคิดอุบายให้มีผู้ขับร้องพรรณนาความงามของวัดเวฬุวัน ทำให้พระอัครมเหสีอยากไปเห็น  เมื่อพระนางได้เข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า พระพุทธองค์ได้ทำให้พระนางเห็นภาพนิมิตซึ่งแสดงความไม่เที่ยงของสังขาร กับทั้งพระนางได้ฟังพระธรรมเทศนาเรื่องราคะและการกำจัดราคะ พระนางก็บรรลุพระอรหัตผลขณะประทับยืนอยู่ ณ ที่นั้น.  ครั้นพระเจ้าพิมพิสารทรงทราบก็ดีพระทัยมาก ทรงให้พระนางประทับวอทองส่งเสด็จให้ออกบวชเป็นภิกษุณี. 

          พระเขมาเถรี ได้รับยกย่องจากพระพุทธเจ้าว่าเป็นเอตทัคคะในทางมีปัญญามาก

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๗ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๗ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

 

อยุธยา (๔) (๒๔ เมษายน ๒๕๕๗)

อยุธยา (๔)

          ในวรรณคดีสมัยรัตนโกสินทร์ เช่น นิราศลอนดอน ใช้คำว่า อยุธยา หรือ กรุงศรีอยุธยา [มิได้หมายถึงกรุงเก่าซึ่งปัจจุบันคือจังหวัดพระนครศรีอยุธยา แต่]หมายถึง กรุงเทพมหานครซึ่งเป็นกรุงใหม่ที่สร้างขึ้นจากรากฐานมรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญา และศิลปวิทยาการของชาวกรุงเก่า.   ตามนิราศลอนดอน เมื่อเรือกำปั่นพาคณะราชทูตไทยเดินทางกลับจากลอนดอนมาถึงอ่าวที่เมืองคาลี ประเทศศรีลังกา  คณะราชทูตไทยเปลี่ยนใจไม่ไปเมืองแคนดี้ ซึ่งในนิราศลอนดอนเรียกว่า แกนดี มุ่งตรงเดินทางกลับกรุงเทพมหานคร แต่หม่อมราโชทัยใช้ว่า กรุงศรีอยุธยา ดังนี้

          ถอยเรือออกนอกทเลเที่ยวเร่ร่อน       แล้วยังย้อนมารับกลับเข้าที่ 
          อันพวกเรานี้ก็ไม่ไปแกนดี                จะหมายมุ่งกรุงศรีอยุธยา

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๔ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๗ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

ทิวลิปคิงภูมิพล (Tulip King Bhumibol) (๔ พฤษภาคม ๒๕๕๗)

ทิวลิปคิงภูมิพล (Tulip King Bhumibol)

          ทิวลิปคิงภูมิพล เป็นทิวลิปที่นายกล้าส ดูไดค์ เกษตรกรชาวดัตช์ได้พัฒนาจากสายพันธุ์ทิวลิปปริ๊นซ์ เคล้าส์ (Prince Claus) ซึ่งได้รับพระราชทานชื่อจากพระราชสวามีสมเด็จพระราชินีนาถเบียทริกซ์แห่งประเทศเนเธอร์แลนด์ ทิวลิปคิงภูมิพลมีดอกสีเหลืองนวลทั้งดอก  ดอกและก้านมีความสูงรวม ๔๕ เซนติเมตร เมื่อปลูกเป็นทุ่งจะเห็นดอกเป็นสีเหลืองสดใสดุจคลื่นมหาชนที่พร้อมใจกันสวมเสื้อสีเหลืองมาแสดงความจงรักภักดีถวายพระพรชัยมงคลพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในโอกาสทรงครองสิริราชสมบัติครบ ๖๐ ปี อันเป็นแรงบันดาลใจให้นายกล้าส ดูไดค์ ขอพระราชทานพระบรมราชานุญาตใช้นามดอกทิวลิปสายพันธุ์นี้ว่า  ทิวลิปคิงภูมิพล และพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้มีพระมหากรุณาธิคุณพระราชทานพระบรมราชานุญาตเมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๒

          ปัจจุบันหน่วยงานวิจัยของสถานีเกษตรหลวงอินทนนท์ได้นำทิวลิปคิงภูมิพลมาทดลองปลูก ปรากฏว่าได้ผลเป็นที่น่าพอใจและคาดว่าจะขยายพันธุ์ต่อไปได้

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๗ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

พาทีสร้างสรรค์ (๑ เมษายน ๒๕๕๗)

พาทีสร้างสรรค์

          พาทีสร้างสรรค์ ประกอบด้วยคำว่า พาที หมายถึง การพูด คำพูด หรือถ้อยคำ กับคำว่า สร้างสรรค์ หมายถึง สร้างให้มีขึ้น ให้เป็นขึ้น และมีลักษณะริเริ่มในทางที่ดี เช่น เขาเป็นคนมีความคิดสร้างสรรค์ จึงพยายามจัดกิจกรรมเพื่อสร้างสรรค์ความสุขความเจริญให้แก่สังคม

          พาทีสร้างสรรค์ เป็นคำที่ใช้เรียกการพูดเป็นคณะที่มีรูปแบบผสมผสานระหว่างการพูดสุนทรพจน์และการโต้วาที โดยแบ่งผู้พูดออกเป็น ๒ ฝ่าย ได้แก่ฝ่ายสร้าง และฝ่ายสรรค์ เป็นการพูดที่เน้นเนื้อหาเชิงสร้างสรรค์ ใช้ถ้อยคำที่ดีงาม ไพเราะสละสลวยคมคาย ชัดเจน ถูกต้องและมีเหตุผล สามารถโน้มน้าวให้ผู้ฟังคล้อยตาม กระตุ้นให้เกิดความมั่นใจ หรือยินดีที่จะให้ความร่วมมือและให้ความรู้สึกที่มีความสุขทั้งผู้พูดและผู้ฟัง มีการแข่งขันพาทีสร้างสรรค์ระดับประเทศในโครงการเตรียมความพร้อมสู่ประชาคมอาเซียนของนักเรียนระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษา ครั้งแรกเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๗

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๗ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.