บอกศาลา (๒๐ กันยายน ๒๕๕๐)

บอกศาลา

          บอกศาลา เป็นสำนวน เดิมมีความหมายว่า ตัดขาดจากการเป็นพ่อลูก แม่ลูก หรือเป็นญาติพี่น้องกัน ไม่นับว่ามีความสัมพันธ์ต่อกันอีกต่อไป

          คำ บอกศาลา มีอยู่ในกฎหมายตราสามดวง หมายถึง บอกลูกขุน ณ ศาลา ซึ่งหมายถึงคณะข้าราชการชั้นสูงฝ่ายธุรการให้รับทราบไว้ว่าจะไม่รับผิดชอบ ไม่รับรู้เรื่องราวเกี่ยวกับลูกหรือญาติที่ประพฤติเป็นโจรอีกต่อไป

          ปัจจุบัน บอกศาลา ใช้เป็นสำนวนที่มีความหมายว่า ตัดขาด เลิกสนใจ เลิกเกี่ยวข้อง ใช้กับคนหรือสิ่งอื่นก็ได้ เช่น ฉันขอบอกศาลากับแม่คนนี้ ไม่นับเป็นเพื่อนกันอีกต่อไป เพราะเขาทำความเดือดร้อนให้ฉันมากเหลือเกิน. งานนี้ฉันขอบอกศาลา ไม่ขอเกี่ยวข้องด้วย.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

สารานุกรม (๓๐ กันยายน ๒๕๕๐)

สารานุกรม

          สารานุกรม มาจากคำว่า สาร (อ่านว่า สาระ) แปลว่า เรื่องราว เนื้อหา   กับคำว่า อนุกรม แปลว่า ลำดับ  คำว่า สารานุกรม ตรงกับคำภาษาอังกฤษว่า encyclopaedia (อ่านว่า เอ็น-ไซ-โคฺล-พี-เดีย)

          สารานุกรม คือ หนังสือที่รวบรวมความรู้ และจัดเรียงคำตามลำดับอักษร หรืออาจใช้วิธีอื่นใดที่จะค้นหาได้สะดวกรวดเร็ว มีคำอธิบายเรื่องราวนั้น ๆ ค่อนข้างละเอียด

          สารานุกรมอาจเป็นเรื่องเฉพาะสาขาวิชาใดวิชาหนึ่ง เช่น สารานุกรมดนตรี. สารานุกรมประวัติศาสตร์ไทย. หรืออาจรวบรวมเรื่องราวเฉพาะถิ่น เช่น สารานุกรมวัฒนธรรมภาคใต้. หรือรวมทุก ๆ เรื่อง เช่น สารานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.