สภาพคล่อง คือสภาพอะไร (๓๑ มกราคม ๒๕๕๒)

สภาพคล่อง คือสภาพอะไร

          สภาพคล่อง เป็นคำที่ใช้เสมอ ๆ ในทางเศรษฐศาสตร์และการธนาคาร. พลตรี พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นนราธิปพงศ์ประพันธ์ ทรงบัญญัติขึ้นเพื่อให้ตรงกับคำภาษาอังกฤษ liquidity ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๐๕

          สภาพคล่อง หมายถึง ความสามารถที่ทรัพย์สินใด ๆ จะเปลี่ยนสภาพเป็นเงินสด. ทรัพย์สินใดที่สามารถเปลี่ยนเป็นเงินสดได้ง่ายและรวดเร็ว ถือว่าทรัพย์สินนั้นมีสภาพคล่องสูง. ดังนั้นกิจการหรือสถาบันใดที่มีทรัพย์สินที่สามารถเปลี่ยนเป็นเงินสดได้ง่ายเป็นจำนวนมาก กิจการหรือสถาบันการเงินนั้นจะมีสภาพคล่องสูง เช่น ผลกระทบจากการขาดสภาพคล่องของระบบสถาบันการเงินและระบบการเงินโลก อาจมีผลกระทบต่อสภาพคล่องของประเทศอื่น. ระบบการเงินไทยยังไม่ขาดสภาพคล่อง เพราะเงินบาทในตลาดมีจำนวนมาก.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓๑ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

บริขาร (๒๐ มกราคม ๒๕๕๒)

บริขาร

          คำว่า บริขาร เป็นคำเรียกเครื่องใช้สอยของพระภิกษุในพระพุทธศาสนา  มี ๘ อย่าง  ได้แก่ สบงคือผ้านุ่ง  จีวร คือผ้าสำหรับห่ม  สังฆาฎิคือผ้าทาบ เป็นจีวรสำรองอีกผืนหนึ่ง  บาตร  มีดโกนพร้อมทั้งหินลับมีด เข็มพร้อมทั้งกล่องเข็มและด้าย  ประคดเอวคือผ้าคาดเอว และกระบอกกรองน้ำ.   เครื่องใช้ ๘ อย่างนี้จัดเป็นของจำเป็นขั้นพื้นฐานสำหรับพระภิกษุ.  ด้วยเหตุที่เป็นของใช้ ๘ อย่าง จึงเรียกว่า อัฐบริขาร (อ่านว่า อัด-ถะ-บอ-ริ-ขาน) ก็ได้    และด้วยเหตุที่เป็นของใช้สำหรับสมณะ จึงเรียกว่า สมณบริขาร (สะมะ-นะ บอ-ริ-ขาน)   ด้วย.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

ถ่ายทอด (๓๐ มกราคม ๒๕๕๒)

ถ่ายทอด

          ถ่ายทอด ประกอบด้วยคำว่า ถ่าย กับ ทอด. ถ่าย แปลว่า เอาออกจากที่หนึ่งไปไว้หรือใส่อีกที่หนึ่ง เช่น คุณแม่ถ่ายแกงที่เพื่อนบ้านนำมาให้ใส่ถ้วยไว้. ถ่าย หมายความว่า เอาของหรือคนที่อยู่ในที่หนึ่งไปใส่ในอีกที่หนึ่งก็ได้ เช่น ถ่ายของจากกระเป๋าใบหนึ่งไปใส่อีกใบหนึ่ง. รถเสียกลางทางจึงต้องถ่ายคนไปใช้รถอีกคันหนึ่ง. ถ่ายเลือด หมายความว่า เอาเลือดเสียหรือเลือดที่ไม่ดีออก แล้วเอาเลือดดีใส่แทน

          ทอด ความหมายหนึ่งหมายถึง พาดจากจุดหนึ่งไปสู่อีกจุดหนึ่ง. ถ่ายทอด เป็นคำประสม หมายความว่า นำเรื่องราวจากคนหนึ่ง หรือที่หนึ่งไปเล่าให้อีกคนหนึ่งทราบ เช่น เขาถ่ายทอดคำสั่งของผู้บังคับบัญชาให้ทหารทุกหน่วยทราบ. เขาถ่ายทอดเรื่องราวการต่อสู้ของชนชั้นกรรมกรในประเทศจีน มาเป็นนวนิยาย. นอกจากนี้ การกระจายเสียงและแพร่ภาพทางวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ที่รับจากสถานีหนึ่งมาแพร่ออกไป ก็เรียกว่า ถ่ายทอด เช่น มีการถ่ายทอดการประชุมวิชาการของราชบัณฑิตยสถาน. สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทยถ่ายทอดการอภิปรายของสภาวิจัยไปทั่วประเทศ.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๓๐ น.

วัดกันมาตุยาราม (๒๕ มีนาคม ๒๕๕๒)

วัดกันมาตุยาราม

          วัดกันมาตุยาราม เป็นวัดราษฎรสายธรรมยุติกนิกาย (อ่านว่า ทัม-มะ-ยุด-ติก-กะ-นิ-กาย) ตั้งอยู่ที่เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร

          คำว่า กัน ในชื่อวัด เป็นชื่อของนายกัน สาครวาสี (อ่านว่า สา-คอน-วา-สี) มหาดเล็กในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งต่อมาได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น พระดรุณรักษา (อ่านว่า ดะ-รุน-รัก-สา)

          วัดนี้ นางกลีบ  สาครวาสี ซึ่งเป็นมารดาของนายกัน ได้อุทิศสวนดอกไม้สร้างเป็นวัดขึ้น เมื่อสร้างวัดเสร็จแล้ว นางกลีบได้น้อมเกล้าฯ ถวาย พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามว่า วัดกันมาตุยาราม แปลว่า วัดของมารดานายกัน

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๕ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

สิริ-ศรี (๑๔ มีนาคม ๒๕๕๒)

สิริ-ศรี

          คำว่า สิริ (อ่านว่า สิ-หฺริ) เป็นคำที่มาจากภาษาบาลี  มีความหมายเหมือนกับคำว่า ศรี ซึ่งไทยรับมาจากภาษาสันสกฤต.

          ในภาษาไทย ใช้คำว่า สิริ หมายถึง ความรุ่งเรือง ความสว่างสุกใส ความงาม ความเจริญ มักใช้คู่กับคำว่า มงคล เช่น คู่บ่าวสาวได้รับพระราชทานน้ำสังข์ ถือเป็นสิริมงคลอย่างยิ่ง. เขาได้รับน้ำมนต์จากพระอาจารย์เป็นสิริมงคล.

          ส่วนคำว่า ศรี ใช้เป็นคำยกย่อง เช่น พระศรีรัตนตรัย พระศรีศาสดา พระศรีศากยมุนี. เมื่อใช้ว่า เป็นศรี จะมีความหมายว่า เป็นที่เชิดหน้าชูตา ทำให้เป็นที่ยกย่อง เช่น เขาเป็นคนแรกของครอบครัวที่เรียนจบปริญญา นับว่าเป็นเกียรติเป็นศรีแก่วงศ์ตระกูล.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๔ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.