เม็ดเงิน (๑ พฤษภาคม ๒๕๕๒)

เม็ดเงิน

          เม็ดเงิน หมายถึง ตัวเงิน หรือ จำนวนเงินที่ใช้จ่ายจริง ไม่ใช่จำนวนเงินในงบประมาณ เช่น นายกรัฐมนตรีคาดว่าเม็ดเงินจากโครงการกระตุ้นเศรษฐกิจต่าง ๆ ของรัฐบาล น่าจะลงถึงมือประชาชนได้ราวต้นเดือนมีนาคม.  การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยทำนายว่าในปีนี้จะมีเม็ดเงินที่ใช้จ่ายในการท่องเที่ยวไม่ต่ำกว่าห้าแสนล้านบาท.  สื่อวิทยุกระจายเสียงเริ่มเห็นผลกระทบที่เกิดจากวิกฤตเศรษฐกิจโลกแล้ว คือเม็ดเงินโฆษณาหายไปจากระบบมากกว่า ๕๐ เปอร์เซ็นต์.

          คำว่า เม็ดเงิน เป็นคำที่ใช้ในแวดวงเศรษฐกิจและธุรกิจ ไม่ใช้ในการพูดทั่ว ๆ ไป  ในการพูดหรือการเขียนทั่วไป เราสามารถใช้คำว่า เงิน ได้ในทุกปริบท เช่น ปีที่แล้วฉันใช้เงินไปไม่ต่ำกว่าห้าหมื่นบาทกับการเที่ยวในประเทศ.  เขาส่งเงินให้พ่อแม่ทุกเดือน.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

กอและ (๓๐ มีนาคม ๒๕๕๒)

กอและ

          กอและ เป็นชื่อเรือประมงท้องถิ่นภาคใต้ นิยมใช้ไม้ตะเคียน เพราะเนื้อไม้แข็ง น้ำหนักเบา มีอายุนานหลายปี เรือกอและเป็นเรือที่มีลวดลายวิจิตรงดงาม และทาสีสดใสตลอดเรือ ลวดลายที่วาดมักเป็นรูปดอกไม้ ตัวละครในวรรณคดี ตำนานพื้นบ้าน หรือสัตว์ในวรรณคดี

          มีผู้เล่าถึงต้นกำเนิดของเรือกอและว่ามาจาก “กำปงตะลูแบ” ซึ่งปัจจุบันคือ อำเภอสายบุรี  จังหวัดปัตตานี แล้วแพร่หลายไปจนถึงกลันตัน ตรังกานู ในมาเลเซีย

          คำว่า กอและ น่าจะมาจากภาษามลายู kolek (อ่านว่า โก-เละ) หมายถึง เรือหาปลาชนิดหนึ่ง

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓๐ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

วังจันทรเกษม (๒๐ เมษายน ๒๕๕๒)

วังจันทรเกษม

          คำว่า จันทรเกษม (อ่านว่า จัน-กะ -เสม) ประกอบด้วยคำว่า จันทร (อ่านว่า จัน) หมายถึง พระจันทร์.  กับคำว่า เกษม แปลว่า ยินดี สบายใจ.

          วังจันทรเกษม เป็นชื่อวัง ตั้งอยู่ที่ถนนราชดำเนินนอก กรุงเทพมหานคร   วังแห่งนี้สร้างขึ้นใน พ.ศ. ๒๔๕๒ รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เพื่อเป็นที่ประทับของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ขณะที่ทรงดำรงพระอิสริยยศเป็น สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ สยามมกุฎราชกุมาร ตามแบบวังจันทรเกษมแห่งกรุงศรีอยุธยา  แต่ยังสร้างไม่เสร็จ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคต  พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เสด็จขึ้นครองราชสมบัติสืบต่อมา  เมื่อวังสร้างเสร็จใน พ.ศ. ๒๔๕๔ จึงมิได้เสด็จประทับที่วังนี้ แต่โปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ใช้เป็นสถานที่ราชการ ปัจจุบันใช้เป็นที่ทำการของกระทรวงศึกษาธิการ

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

ก้นตะกรน (๙ เมษายน ๒๕๕๒)

ก้นตะกรน

          ก้นตะกรน หมายถึง ที่เหลือเดนจากที่คัดของดีไปแล้ว เป็นของเดนเลือก เดนคัด. ผลไม้ที่เป็นก้นตะกรนเป็นผลไม้ที่เล็กหรือมีตำหนิมาก เช่น มะม่วงก้นตะกรนไม่มีคนต้องการแล้ว.

          คำว่า ก้นตะกรน ประกอบด้วยคำว่า ก้น กับ ตะกรน.   ก้น แปลว่าที่อยู่ข้างล่าง ส่วนสุดที่เหลืออยู่ เช่น ก้นบุหรี่ ก้นเทียน แกงก้นหม้อ ข้าวก้นบาตร.  คำว่า ตะกรน หมายถึง ขี้ตะกอนที่จับเกรอะอยู่ที่ก้นภาชนะ.  ตะกรน เป็นของเหลือที่ค้างอยู่เมื่อสิ่งที่เป็นส่วนดีถูกนำไปใช้แล้ว. ก้นตะกรน จึงหมายถึง สิ่งที่เหลืออยู่ที่ก้นภาชนะและเป็นสิ่งที่เหลือเลือก เช่น ก้นตะกร้า ก้นกระจาด เนื่องจากสิ่งที่ดี ผลไม้ลูกโต ๆ ถูกเลือกไปหมดแล้ว

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๙ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

เกล็ด (๑๙ เมษายน ๒๕๕๒)

เกล็ด

          คำว่า เกล็ด มีหลายความหมาย ความหมายหนึ่งหมายถึง ส่วนที่เป็นแผ่น ๆ ซ้อนเหลื่อมกัน ห่อหุ้มตัวปลาและสัตว์เลื้อยคลานบางชนิด เช่น เกล็ดปลาช่อน. เกล็ดงู.  นอกจากนั้น เกล็ด หมายถึงสิ่งที่แข็งตัวเป็นแผ่นบาง ๆ คล้ายเกล็ดปลา เช่น เกล็ดพิมเสน.  น้ำตาลขึ้นเกล็ด.  โดยปริยายหมายถึงสิ่งที่มีลักษณะซ้อนเหลื่อมกัน เช่น เสื้อตีเกล็ด. หน้าต่างบานเกล็ด. 

          ในกรณีที่เกล็ดเป็นคำกริยา จะหมายถึงขบให้เมล็ดแตกเพื่อกินเนื้อใน เช่น เขานอนดูโทรทัศน์พลางเกล็ดเมล็ดแตงโมอย่างสบายอารมณ์.  นกชนิดหนึ่งคล้ายนกปากห่าง เป็นนกที่แทะเนื้อหอยออกมากิน จึงเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า นกเกล็ดหอย.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๙ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.

แช็ต (๑๑ มิถุนายน ๒๕๕๒)

แช็ต

          แช็ต หมายถึง พูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ด้วยการพิมพ์ข้อความโต้ตอบกันทางคอมพิวเตอร์. แช็ต มาจากคำภาษาอังกฤษ chat หมายถึง พูดคุยอย่างไม่เป็นทางการ.

          สิ่งที่พูดคุยหรือส่งมาแลกเปลี่ยนกันมีทั้งข้อความ เสียง ภาพนิ่ง และภาพเคลื่อนไหว ผู้ที่พูดคุยกันอาจจะรู้จักหรือไม่รู้จักกันมาก่อนก็ได้ แต่ต้องลงทะเบียนสมัครเป็นสมาชิก    ถ้าไม่ลงทะเบียนก็สามารถอ่าน ฟัง และดูภาพได้ แต่ไม่สามารถแสดงความคิดเห็นโต้ตอบได้  เรื่องที่ผู้ใช้คอมพิวเตอร์คุยกันมีมากมายหลายประเภท แล้วแต่ความสนใจ เช่น การเมือง การศึกษา สุขภาพ เรื่องราวในวงการบันเทิง ฯลฯ   เรื่องต่าง ๆ เหล่านี้มีทั้งเรื่องซึ่งมีแหล่งอ้างอิงที่เชื่อถือได้และความเห็นส่วนตัว การแช็ตจึงเป็นเสรีภาพที่ไร้ขอบเขต ผู้ใช้ต้องมีวิจารณญาณในการรับข้อมูล

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๑ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.