เยี่ยมไข้ โดย ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล

เยี่ยมไข้

          เยี่ยมไข้ หรือ เยี่ยมคนเจ็บป่วย หมายความว่า ไปหาคนเจ็บคนไข้เพื่อให้กำลังใจ เพื่อทำให้คนเจ็บรู้สึกอบอุ่นใจ. นายแพทย์ในโรงพยาบาลจะเยี่ยมไข้ผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาตัวในโรงพยาบาลเพื่อดูอาการและดำเนินการรักษาต่อไป. การเยี่ยมคนเจ็บคนไข้ควรทำเพื่อประโยชน์ของคนเจ็บคนไข้นั้น คือ ต้องพิจารณาถึงลักษณะของความเจ็บไข้นั้น ๆ ด้วย. ควรให้กำลังใจหรือพูดแต่สิ่งที่ทำให้คนเจ็บสบายใจและมีความหวัง. ไม่ควรพูดถึงสิ่งที่จะทำให้คนเจ็บไม่สบายใจ ไม่ควรเยี่ยมนานเกินไป และไม่ควรให้คนเจ็บพูดคุยหรือเล่าอาการเจ็บจนทำให้ไม่ได้พักผ่อน.

ผู้เขียน ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล ราชบัณฑิต สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน

เรือหลวงจักรีนฤเบศร์ โดย ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล

เรือหลวงจักรีนฤเบศร์

         เรือหลวงจักรีนฤเบศร์ (เรือ-หฺลวง-จัก-กฺรี-นะ-รึ-เบด)  เป็นเรือบรรทุกเครื่องบินขึ้นลงทางดิ่งและเฮลิคอปเตอร์ของราชนาวีไทย. เป็นเรือรบที่มีขนาดใหญ่ที่สุดที่มีมาในกองทัพเรือไทย. เรือลำนี้ได้ต่อขึ้น ณ อู่ต่อเรือบาซาน เมืองโรตา ในประเทศสเปน และได้เดินทางถึงประเทศไทยเมื่อวันที่ ๙ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๐. ในยามปรกติ เรือจักรีนฤเบศร์จะเป็นฐานปฏิบัติการคุ้มครองประโยชน์ของชาติทางทะเล ช่วยเหลือผู้ประสบภัย และรักษาสิ่งแวดล้อมในทะเล. ในยามสงคราม เรือจักรีนฤเบศร์จะเป็นเรือธง คือ เรือที่ทำหน้าที่ควบคุมและบังคับบัญชากองเรือในทะเล เพื่อควบคุมการปฏิบัติงานป้องกันภัยทางอากาศ การต่อสู้ทางน้ำ และปราบเรือดำน้ำของผู้ที่เข้ามารุกรานประเทศ.

ผู้เขียน ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล ราชบัณฑิต สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน

ไม้ประดับ โดย ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล

ไม้ประดับ

          ไม้ประดับ (ไม้-ประ-ดับ)  หมายถึง พรรณไม้ที่ปลูกเพื่อตกแต่งสถานที่ให้งดงาม เป็นที่ชื่นตาชื่นใจของผู้พบเห็น. พรรณไม้ที่ปลูกเป็นไม้ประดับมีหลายชนิด ทั้งไม้ใบ เช่น ว่านต่าง ๆ เฟิร์น ไม้ดอก เช่น เข็ม หงอนไก่ พวงชมพู เล็บมือนาง เป็นต้น.

          นอกจากความหมายดังกล่าวแล้ว ปัจจุบันยังนิยมใช้ คำว่า ไม้ประดับ หมายถึง คนที่ไม่สำคัญ สิ่งที่ใช้ประโยชน์โดยตรงไม่ได้ สิ่งที่มีไว้ดูเล่น สิ่งที่มีไว้ประดับเฉย  ๆ เช่น ฉันไม่ใช่คนสำคัญอะไร ไปงานนี้ก็เป็นได้แค่ไม้ประดับเท่านั้น. ตำแหน่งที่ปรึกษาของบริษัทไม่ได้ตั้งขึ้นไว้เป็นไม้ประดับบริษัทหรอกนะ คุณต้องทำหน้าที่ที่ปรึกษาให้เป็นประโยชน์แก่บริษัทด้วย.

ผู้เขียน ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล ราชบัณฑิต สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน

วันเยาวชนแห่งชาติ โดย ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล

วันเยาวชนแห่งชาติ

          เยาวชน (เยา-วะ-ชน)  แปลว่า ชนผู้มีอายุน้อย ถือว่าเป็นผู้ที่ควรได้รับการอบรมสั่งสอน และส่งเสริมให้ได้รับความรู้. องค์การสหประชาชาติกำหนดให้ พ.ศ. ๒๕๒๘ เป็นปีเยาวชน รัฐบาลไทยจึงได้กำหนดให้วันที่ ๒๐ กันยายน เป็น วันเยาวชนแห่งชาติ  เนื่องจากวันที่ ๒๐ กันยายน เป็นวันคล้ายวันพระบรมราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล. ทั้งสองพระองค์เสด็จขึ้นครองราชสมบัติขณะที่ยังทรงพระเยาว์ และได้ทรงปกครองประเทศด้วยพระมหากรุณาธิคุณยิ่งใหญ่. เยาวชนไทยจึงควรรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของทั้งสองพระองค์ และปฏิบัติตนเป็นคนดีตามรอยพระยุคลบาท.

ผู้เขียน  ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล ราชบัณฑิต สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน

ราชสกุล โดย ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล

ราชสกุล

          คำว่า ราชสกุล (ราด-ชะ-สะ-กุน) ประกอบด้วยคำว่า ราช กับ สกุล. ราช หมายถึง พระเจ้าแผ่นดิน สกุล หมายถึง วงศ์. ตามพระราชบัญญัตินามสกุลของไทยนั้น ผู้ที่สืบเชื้อสายทางบิดามาจากบรรพบุรุษคนเดียวกันให้ ใช้นามสกุลเดียวกัน. เจ้านายที่สืบเชื้อสายจากพระราชบิดาพระองค์เดียวกัน ก็ทรงใช้ราชสกุลเดียวกัน.

          เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๖๔ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงตราพระราชบัญญัตินามสกุลขึ้น ทำให้คนไทยทุกคนมีนามสกุลใช้ และทำให้ทราบว่าใครเป็นพี่น้องหรือสืบเชื้อสายมาจากผู้ใด. สำหรับพระราชวงศ์นั้น ผู้ใดสืบเชื้อสายมาจากพระราชโอรสพระองค์ใดของพระมหากษัตริย์ ก็โปรดให้ใช้พระนามของพระราชโอรสพระองค์นั้นเป็นชื่อ ราชสกุล เช่น ผู้ที่สืบเชื้อสายมาจากพระองค์เจ้าชายดารากร พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช เป็นราชสกุล ดารากร. ผู้ที่สืบเชื้อสายมาจากพระองค์เจ้าชายกล้วยไม้ พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย เป็นราชสกุล กล้วยไม้. ผู้ที่สืบเชื้อสายมาจากพระองค์เจ้าชายศิริวงศ์ พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นราชสกุล ศิริวงศ์ เป็นต้น.

ผู้เขียน ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล ราชบัณฑิต สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน