ให้-ให้กับ โดย ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล

ให้-ให้กับ

          คำว่า ให้ ใช้เป็นคำเชื่อมกริยา เช่น กินให้อิ่ม บอกให้ทราบ อธิบายให้เข้าใจ.  กริยาที่ตามหลังคำว่า ให้ เป็นผลของกริยาที่อยู่หน้าคำว่า ให้ เช่น กินอิ่ม หมายความว่า กิน เพื่อให้เกิดผล อิ่ม. อธิบายให้เข้าใจ หมายความว่าอธิบายเพื่อให้ผู้ฟังเข้าใจเรื่องที่อธิบาย. ขณะนี้มีการถ่ายทอดความรู้ เรื่องประชาธิปไตยให้ประชาชนทราบ. มีการอบรมให้บัณฑิตอาสาสมัครมีความรู้เรื่องประชาธิปไตย.

          คำว่า ให้ ที่ใช้เป็นคำเชื่อมอย่างนี้ ปัจจุบันมีคนใช้ว่า ให้กับ ซึ่งไม่ถูกต้อง. ข้อความว่า ถ่ายทอดให้กับประชาชนทราบ อบรมให้กับบัณฑิตอาสาสมัครมีความรู้ ไม่ถูกต้อง.

          คำที่ใช้เชื่อมกริยากับกริยาต้องใช้คำเชื่อม ให้   ไม่ใช่ ให้กับ.

ผู้เขียน ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล ราชบัณฑิต สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน

สังฆาธิการ โดย ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล

สังฆาธิการ

          คำว่า สังฆาธิการ เกิดจากคำว่า สงฺฆ กับ อธิการ. สงฺฆ หมายถึงพระสงฆ์. อธิการ หมายถึง ผู้เป็นใหญ่. พระสังฆาธิการ หมายถึง พระภิกษุผู้ดำรงตำแหน่งผู้ปกครองคณะสงฆ์ นับตั้งแต่ ผู้ช่วยเจ้าอาวาส รองเจ้าอาวาส เจ้าอาวาส เจ้าคณะตำบล เจ้าคณะอำเภอ เจ้าคณะจังหวัด จนถึงเจ้าคณะภาค รวมทั้งตำแหน่ง รองเจ้าคณะนั้น ๆ ด้วย. ผู้ช่วยเจ้าอาวาส รองเจ้าอาวาส และเจ้าอาวาส ทำหน้าที่ปกครองวัด ดูแลวัดและศาสนสมบัติของวัด รวมทั้งภิกษุและคฤหัสถ์ที่อาศัยอยู่ในเขตวัด ให้ประพฤติตามพระธรรมวินัย คำสั่ง ระเบียบ และกฎของมหาเถรสมาคม.

ผู้เขียน   ศ. ดร.กาญจนา   นาคสกุล ราชบัณฑิต สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน

อนุญาต-อนุมัติ โดย ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล

อนุญาต-อนุมัติ

          คำว่า อนุญาต กับ อนุมัติ มีความหมายถึง การที่ผู้มีอำนาจเหนือกว่ายินยอมให้ผู้น้อยกระทำ การอย่างใดย่างหนึ่งตามที่ขอ. โดยรูปศัพท์ทั้งคำว่า อนุญาต และ อนุมัติ แปลว่า รู้ตามแล้ว เช่นเดียวกัน. ในภาษาไทยใช้หมายถึง ยินยอม ยอมให้  ยอมให้ทำตามที่ขอทั้งสองคำ.

          ข้อแตกต่าง ก็คือ อนุญาต มักใช้แก่เรื่องง่าย ๆ ที่ไม่ต้องมีขั้นตอน การพิจารณาเป็นลำดับขั้น. ส่วน อนุมัติ นั้น ใช้ในเรื่องที่เป็นทางการ ผู้ขอต้องเสนอผู้บังคับบัญชาตามลำดับขั้น ตามระเบียบที่ได้วางไว้. ถ้าผู้อนุมัติเห็นควรให้ดำเนินการก็จะอนุมัติ เช่น ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีอนุมัติโครงการที่กระทรวงต่าง ๆ เสนอมา. ครูอนุญาตให้นักเรียนไปฝึกสมาธิ ได้แต่ถ้าจะค้างคืนต้องขออนุมัติผู้อำนวยการ.

ผู้เขียน ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล ราชบัณฑิต สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน

เอางาน โดย ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล

เอางาน

          เอางาน เป็นการแสดงความเคารพต่อพระราชวงศ์ในเวลาที่จะรับพระราชทานหรือรับประทาน สิ่งของจากพระหัตถ์. ก่อนรับของต้องเอางาน โดยการแบมือขวา ตั้งขึ้นให้สันมืออยู่ด้านล่าง ยื่นแขนออกไป ณ จุดที่จะรับของ กระดกปลายมือขึ้นเล็กน้อยแล้วจึงหงายมือรับของ. ถ้าเป็นสิ่งที่ต้องจับถือ เช่น ใบปริญญาบัตร กล่องเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เมื่อกระดกปลายมือขึ้นแล้วก็จับของที่รับพระราชทานนั้น.

          การเอางาน ต้องทำด้วยมือขวาและต้องไม่ใช้มือซ้ายช่วย ยกเว้นเป็นของที่ต้องใช้สองมือรับ. ถ้าเป็นของที่รับได้ด้วยมือเดียวห้ามใช้สองมือรับ.

ผู้เขียน ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล ราชบัณฑิต สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน

ส่อง โดย ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล

ส่อง

          ส่อง เป็นคำกริยา หมายถึง อาการเพ่งมองผ่านลำกล้องเพื่อให้เห็นสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เช่น นักวิทยาศาสตร์ส่องกล้องจุลทรรศน์ตรวจหาเชื้อจุลินทรีย์. เขาส่องกล้องโทรทรรศน์ดูดวงดาวในท้องฟ้า. ทหารเรือใช้กล้องสองตาส่องดูสภาพของท้องทะเล.

          ถ้าใช้ ส่องกระจก จะหมายถึง มองผ่านกระจกเงาเพื่อดูภาพที่สะท้อนจากกระจกออกมา.

          อาการที่แสงฉายออกมา เรียกว่า ส่องแสง. เช่น ดวงอาทิตย์ส่องแสงสว่างให้โลก. ตอนเช้าแสงแดดส่องเข้ามาทางหน้าต่าง.

          เมื่อเป็นคำสแลง ส่อง หมายถึง ยิงด้วยอาวุธปืน เช่น โจรที่ปล้นร้านทองถูกตำรวจส่องดับไปทั้งสองคน. เขาอยู่ในที่เปลี่ยวจึงมีปืนไว้ป้องกันตัว ใครเข้ามาผิดท่า เขาก็พร้อมจะส่องโป้งไปทันที.

ผู้เขียน  ศ. ดร.กาญจนา  นาคสกุล ราชบัณฑิต สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน