กัก-กักกัน โดย ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล

กัก-กักกัน

          กัก แปลว่า กำหนดให้อยู่ภายในเขต ไม่ให้ออกนอกเขตที่กำหนด เช่น เขาทำฝายกักน้ำไว้ใช้ในหน้าแล้ง. เขื่อนที่สร้างใหม่นี้กักน้ำไว้ได้หลายล้านลูกบาศก์เมตร. เขาทำผิดกฎจึงถูกลงโทษโดนกักบริเวณ. ตำรวจกักรถไม่ให้ผ่านเข้าไปใกล้บริเวณที่มีอุบัติเหตุ. 

          เมื่อใช้ซ้อนเป็น กักกัน จะมีความหมายว่า กักให้อยู่ในขอบเขตจำกัดเพื่อดำเนินการอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น ทหารนาซีขังพวกยิวไว้ในค่ายกักกัน. 

          สินค้ากักกัน คือ สินค้าที่ต้องควบคุมเพื่อให้ผ่านการตรวจเป็นพิเศษ เช่น พืชพรรณไม้ที่นำมาจากต่างประเทศ ต้องกักไว้ให้เจ้าหน้าที่ตรวจดูให้ละเอียด เพื่อให้แน่ใจว่าจะไม่นำเชื้อโรคจากต่างประเทศเข้ามา.

 

ผู้เขียน  ศ. ดร.กาญจนา  นาคสกุล  ราชบัณฑิต  สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน


กษาปณ์-กระษาปณ์ โดย ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล

กษาปณ์-กระษาปณ์

          กษาปณ์ (กะ-สาบ)  หรือ กระษาปณ์ (กฺระ-สาบ)  หมายถึง เงินตราที่ทำด้วยโลหะ. ในภาษาไทยใช้ได้ทั้ง คำว่า กษาปณ์ และ กระษาปณ์ เช่น เรียกเหรียญที่ทำขึ้นแทนเงินว่า เหรียญกระษาปณ์ เรียกโรงงานผลิตเหรียญเงินว่า โรงกษาปณ์. 

          โรงงานผลิตเหรียญกษาปณ์โรงแรกของไทย คือ โรงกระษาปณสิทธิการ ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้ตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๒๔๐๓. สมาคมนักสะสมเหรียญกระษาปณ์มีชื่อว่า สมาคมเหรียญกษาปณ์แห่งประเทศไทย ตั้งขึ้นเมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๑๕. โปรดสังเกตว่า คำว่า กษาปณ์ กับ กระษาปณ์ นั้นนิยมใช้ทั้งสองรูป.

 

ผู้เขียน  ศ. ดร.กาญจนา  นาคสกุล  ราชบัณฑิต  สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน