กวาดบ้าน โดย ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล

กวาดบ้าน

          กวาดบ้าน เป็นคำกริยาที่เข้าใจความหมายกันดีว่า หมายถึงใช้ไม้กวาดทำความสะอาดที่อยู่อาศัยให้หมดผงและฝุ่นละอองซึ่งทำให้สกปรกรกเลอะเทอะ. 

          ปัจจุบันมีผู้นำคำว่า กวาดบ้าน มาใช้เป็นสำนวน หมายความว่า จัดการให้เรื่องวุ่นวาย มลทิน หรือการทุจริตภายในองค์กรหรือหมู่คณะของตนหมดสิ้นไป เพื่อให้องค์กรหรือหมู่คณะของตนอยู่ในระเบียบวินัยอย่างถูกต้องเรียบร้อย ไม่มีมูลเหตุที่ทำให้ผู้อื่นตำหนิหรือโจมตีได้ เช่น ก่อนที่จะไปวิพากษ์วิจารณ์พรรคการเมืองอื่นควรจะกวาดบ้านของตนให้เรียบร้อยเสียก่อน. หัวหน้าพรรคของเราคงจะดูแลกวาดบ้านของเราเองแหละ คนอื่นไม่ต้องมาวุ่นวายหรอก.

 

ผู้เขียน  ศ. ดร.กาญจนา  นาคสกุล  ราชบัณฑิต  สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน


กราบ โดย ศ. ดร.กาญจนา นาคสกุล

กราบ

         กราบ เป็นวิธีการแสดงความเคารพอย่างสูง. คนไทยกราบพระพุทธรูป กราบพระภิกษุ และกราบผู้ใหญ่.  การกราบมี ๒ แบบ คือ แบบแบมือ กับ แบบไม่แบมือ. 

          การกราบแบมือ ใช้สำหรับกราบพระพุทธรูป กราบพระสงฆ์ มักประกอบกับอาการสำรวมอย่างอื่นด้วย เช่น การกราบที่เรียกว่า กราบแบบเบญจางคประดิษฐ์ คือ นั่งคุกเข่าให้เข่าทั้งสองจดพื้น พนมมือ แล้วโน้มตัวลงจนข้อศอกทั้งสองจดพื้นพร้อมกับแบมือทั้งสองคว่ำลงอยู่สองข้างของหน้าผากที่ก้มลงมานั้น. ทำอย่างนี้ ๓ ครั้ง. 

       การกราบแบบไม่แบมือ ใช้สำหรับกราบผู้ใหญ่ที่เคารพอย่างสูง ด้วยการนั่งพนมมือ แล้วน้อมศีรษะลงพร้อมกับมือที่พนมให้ถึงพื้น หรือถึงผู้รับการกราบ และกราบครั้งเดียวโดยไม่ต้องแบมือ. ถ้ากราบศพก็กราบครั้งเดียวและไม่ต้องแบมือเช่นเดียวกัน.

 

ผู้เขียน  ศ. ดร.กาญจนา  นาคสกุล  ราชบัณฑิต  สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน