อักษรอริยกะ (๒) โดย รศ. ดร.นิตยา กาญจนะวรรณ

อักษรอริยกะ (๒)

คราวก่อนได้เล่าเรื่องอักษรอริยกะไปแล้ว คราวนี้มาดูกันซิว่าอักษรดังว่ามีลักษณะอย่างไร

ขอขอบคุณ รองศาสตราจารย์สุเชาวน์ พลอยชุม แห่งสถาบันภาษาศาสตร์และวัฒนธรรมศึกษาราชนครินทร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ที่ได้กรุณามอบสำเนาหนังสือ อักษรอริยกะ และ คาถาชาดกแลแบบอักษรอริยกะ มาให้ประกอบการเขียน

หนังสืออักษรอริยกะฉบับนี้มหามกุฎราชวิทยาลัยพิมพ์อุทิศส่วนกุศลถวาย สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เมื่อ พ.ศ.๒๕๐๑ ผู้จัดพิมพ์ได้ใช้วิธีถ่ายภาพจากฉบับพิมพ์และฉบับเขียนที่ยังพอค้นหาได้จากตู้หนังสือบนพระตำหนักของสมเด็จพระมหาสมณเจ้าฯ

หน้าที่แสดงภาพสระ ๘ พยัญชนะ ๓๓ นั้น มีคำอธิบายวิธีอ่านออกเสียงให้ไว้ด้วยว่า

“เมื่อเขียนคำภาษามคธด้วยอักษรไทย ให้ผู้อ่านศึกษาสำเนียงให้คงอยู่ตามอริยกภาษา อย่าให้ยักเยื้องไปตามภาษาไทย ให้ผู้ศึกษาสังเกตตามอักษรอริยกะ และอักษรไทย ซึ่งแสดงไว้เป็นแบบตามลำดับ”

คำอธิบายนี้แสดงอย่างชัดเจนว่าอักษรชุดนี้ประดิษฐ์ขึ้นเพื่อใช้เขียนภาบาลีและให้ออกเสียงอย่างภาษาบาลี ไม่ใช่ภาษาไทย และเนื่องจากพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าฯทรงมีความรู้ภาษาอังกฤษดีจึงทรงอธิบายเทียบดังนี้

“ตัว (คฺ) นี้ จะชี้อย่างในภาษาไทย ไม่มีที่ชี้ว่าเหมือนคำใดได้ ต้องศึกษาแต่ผู้ที่อ่านถูก เทียบได้ในคำภาษาอังกฤษ คือ

Go. I shall go. Will you go.

เมื่อเห็นตัว (คฺ) นี้ ให้อ่านอย่างตัว Go ในคำภาษาอังกฤษ ฯ”

ต่อไปนี้คือตัวอย่างอักษรอริยกะถ่ายจากหนังสือปาติโมกข์ ต่อด้วยข้อความอันเดียวกันที่เขียนด้วยอักษรไทย

ผู้เขียน รศ. ดร.นิตยา กาญจนะวรรณ ภาคีสมาชิก สำนักศิลปกรรม ราชบัณฑิตยสถาน