กลิ่นอาย

          กลิ่นอาย  ประกอบด้วยคำที่มีความหมายเดียวกัน ๒ คำ คือ กลิ่น กับ อาย. กลิ่น มีความหมายว่า สิ่งที่รับรู้ได้ด้วยจมูก เช่น หอม เหม็น และอื่น ๆ. ลักษณะของกลิ่นหอมมีต่าง ๆ กัน เช่น หอมเย็นอย่างดอกมะลิ หอมฉุนอย่างพริกไทย. ลักษณะของกลิ่นเหม็นก็มีต่าง ๆ กัน เช่น เหม็นเขียวอย่างกลิ่นของผักหรือใบไม้บางชนิด  เหม็นเปรี้ยวอย่างกลิ่นอาหารบูด เหม็นเน่าเหมือนกลิ่นซากสัตว์.

          คำว่า อาย ก็มีความหมายว่า กลิ่น เช่น อายดิน คือกลิ่นดินที่ฟุ้งขึ้นมาหลังจากฝนตกได้สักพักแล้วหยุด. คำว่า อาย มักใช้ซ้อนกับคำว่า กลิ่น เป็น กลิ่นอาย และมีความหมายว่า กลิ่น เช่น บทเห่ชมไม้ในกาพย์ห่อโคลงเห่เรือ พระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร กล่าวว่า

                    เต็งแต้วแก้วกาหลง            บานบุษบงส่งกลิ่นอาย
                    หอมอยู่ไม่รู้หาย               คล้ายกลิ่นผ้าเจ้าตาตรู

          ปัจจุบันมีผู้ใช้คำว่ากลิ่นอายในความหมายที่ต่างไปจากเดิม กล่าวคือ หมายถึงลักษณะเฉพาะหรือลักษณะเด่นของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เช่น นักร้องคนนี้ไม่ว่าจะร้องเพลงอะไรก็มีกลิ่นอายของเพลงลูกทุ่งอยู่เสมอ. นวนิยายที่เขาแต่งหนีไม่พ้นกลิ่นอายของวิถีชีวิตล้านนา. ภาพยนตร์เรื่องนี้มีกลิ่นอายคาวบอยแทรกอยู่ตลอดเรื่อง

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๙ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.