ขำ

          คำว่า ขำ มี ๓ ความหมาย. ความหมายแรก ขำ หมายความว่า มีเล่ห์เหลี่ยม มีชั้นเชิง มีเลศนัย เรื่องหรือข้อความสำคัญที่ต้องปกปิดหรือเป็นความลับ ดังปรากฏในบทละครนอก พระราชนิพนธ์พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย เรื่อง สังข์ทอง และ คาวี. ในเรื่องสังข์ทอง ใช้ว่า คนขำ หมายถึง คนที่มีเล่ห์เหลี่ยม ความตอนนี้มีว่า

                              “ได้ฟัง             พระสังข์หลงกลคนขำ
                    ดีใจไว้เนื้อเชื่อคำ         ผลกรรมจะจากพระมารดา”

          ในเรื่อง คาวี ใช้คำว่า ความขำ หมายถึงข้อความสำคัญ เรื่องหรือความลับที่ต้องปกปิด เช่น ตอนยายเฒ่าทัศประสาทถวายสารจากนางคันธมาลีแก่ไวยทัต ว่า

          “เป็นความขำกำชับมามากมาย       พลางยอบกายเข้าไปให้ใกล้ชิด”

          ปัจจุบัน คำว่า ขำ ความหมายที่ ๑ ว่า มีเล่ห์เหลี่ยม มีชั้นเชิง ไม่ปรากฏใช้แล้ว แต่ยังคงใช้เฉพาะความหมายที่ ๒ คือ มีลักษณะหน้าตาคมชวนให้มอง เช่น เด็กคนนี้หน้าตาคมขำ. ผู้หญิงคนนี้ดำขำ. และความหมายที่ ๓ คือ น่าหัวเราะ ชวนหัวเราะ. เมื่อใช้ว่า ขำขัน หมายถึง ที่ชวนให้หัวเราะ เช่น เรื่องพล นิกร กิมหงวน เป็นนิยายขำขัน

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.