คว่ำบาตร

          คว่ำบาตร  หมายถึงไม่ยอมคบค้าสมาคมด้วย  เป็นสำนวนที่มีที่มาจากการที่พระพุทธเจ้าทรงอนุญาตให้สงฆ์สวดประกาศไม่ให้คบอุบาสกอุบาสิกาผู้ประกอบด้วยโทษประการใด ๆ ใน ๘ ประการ  ได้แก่ ๑. พยายามทำให้ภิกษุเสื่อมลาภ  ๒. พยายามทำให้ภิกษุได้รับความเสียหาย  ๓. พยายามทำให้ภิกษุอยู่ไม่ได้  ๔. ด่าหรือบริภาษภิกษุ  ๕. ทำให้ภิกษุแตกกับภิกษุด้วยกัน  ๖. ติเตียนพระพุทธ  ๗. ติเตียนพระธรรม และ ๘. ติเตียนพระสงฆ์. พระสงฆ์จะทำสังฆกรรมในเขตสีมา  เรียกว่าพิธีคว่ำบาตร  โดยภิกษุรูปหนึ่งจะประกาศบรรยายโทษคฤหัสถ์ผู้นั้นและเสนอให้สงฆ์คว่ำบาตรเขา    ด้วยการไม่ยอมเกี่ยวข้องด้วย  ไม่ยอมรับอาหารที่ถวาย  ไม่ยอมแสดงธรรมให้  ไม่ยอมทำพิธีเกี่ยวกับศพของผู้นั้น  แต่ถ้าผู้นั้นรู้สึกตัวมาขอขมาต่อหน้าคณะสงฆ์ รับรองว่าจะไม่ประพฤติเช่นนั้นอีก  พระสงฆ์ก็จะทำพิธีสวดประกาศยกโทษให้  เรียกว่าพิธีหงายบาตร  

          สำนวนคว่ำบาตร นำมาใช้โดยทั่วไปในความหมายว่าไม่ยอมคบค้าสมาคมด้วย ซึ่งตรงกับคำว่า boycott ในภาษาอังกฤษ  เช่น  สหรัฐคว่ำบาตรพม่าด้วยการห้ามนำเข้าสินค้าทุกประเภทจากพม่า

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๓  เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.