คันฉ่อง

          คันฉ่อง เป็นคำเรียกเครื่องใช้เป็นแผ่นกลมทำด้วยโลหะขัดจนเป็นเงา ใช้ส่องหน้าเช่นเดียวกับกระจกซึ่งในปัจจุบันทำด้วยแก้ว คำว่า กระจก เป็นคำที่รับมาจากภาษาเขมรว่า กญฺจก่ (อ่านว่า ก็อญ-จ็อก). คันฉ่อง มักมีด้ามสำหรับถือ. คันฉ่อง ประกอบด้วยคำว่า คัน กับ ฉ่อง. คัน คือ ด้ามของวัสดุสำหรับถือ. ฉ่อง เป็นคำเดียวกับคำว่า ส่อง. ต่อมาคำว่า คันฉ่อง ใช้เรียกกระจกส่องหน้าแบบหนึ่งที่ตั้งบนโต๊ะเครื่องแป้ง เป็นกระจกที่มีขอบไม้โดยรอบ. ตรงกลางขอบด้านตั้งทั้งสองข้างเจาะรูสอดไม้เป็นเดือย เชื่อมกับขอบไม้ที่ติดอยู่กับเสาทั้ง ๒ ข้าง ทำให้แผ่นกระจกเอียงไปมาเพื่อปรับระดับให้เหมาะแก่ผู้ที่ใช้กระจกได้.  โต๊ะเครื่องแป้งแบบที่ติดตั้งคันฉ่องมักทำเป็นโต๊ะเตี้ย มีลวดลายประดับงดงาม จัดเป็นงานศิลปกรรมอย่างหนึ่งของไทย

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๓ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๓ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.