ฉัตร

          ฉัตร เป็นเครื่องสูงซึ่งเป็นเครื่องสำหรับแสดงพระราชอิสริยยศอย่างหนึ่ง

          ฉัตร โดยรูปศัพท์ แปลว่า ร่ม. ใช้เรียกร่มที่มีลักษณะซ้อนขึ้นไปเป็นชั้น ๆ ส่วนจำนวนชั้นจะมีมากน้อยเท่าใด หรือจะต้องใช้ฉัตรสีใด ขึ้นอยู่กับยศศักดิ์ของผู้ที่จะต้องนำฉัตรไปใช้ประกอบพระยศนั้น ๆ เช่น พระนพปฎลมหาเศวตฉัตร (อ่านว่า พฺระ -นบ-พะ-ปะ -ดน-มะ -หา-สะ -เหฺวด-ตะ -ฉัด) เป็นฉัตรสีขาว ๙ ชั้น แต่ละชั้นมีระบายขลิบทอง ๓ เส้น เรียกโดยย่อว่า พระมหาเศวตฉัตร  เป็นฉัตรประกอบพระราชอิสริยยศของพระมหากษัตริย์  เพื่อแสดงว่าทรงได้รับพระบรมราชาภิเษกเป็นพระมหากษัตริยาธิราชโดยสมบูรณ์.  ฉัตร ๗ ชั้น หรือ พระสัปตปฎลเศวตฉัตร (อ่านว่า พฺระ -สับ-ตะ-ปะ -ดล-สะ -เหฺวด-ตะ -ฉัด) สำหรับประกอบพระราชอิสริยยศของพระมหากษัตริย์ที่ยังมิได้ทรงรับพระบรมราชาภิเษก  และสำหรับพระบรมราชชนนี พระพันปีหลวง  สมเด็จพระอัครมเหสี  สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร  สมเด็จพระบรมราชกุมารี. ส่วนฉัตรขาว ๕ ชั้น หรือ พระเบญจปฎลเศวตฉัตร (อ่านว่า พฺระ -เบ็น-จะ-ปะ -ดน-สะ -เหฺวด-ตะ -ฉัด) สำหรับพระราชทานพระบรมราชวงศ์ที่ดำรงพระอิสริยยศชั้นสมเด็จเจ้าฟ้า

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๗ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๑ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.