ชักแม่น้ำทั้งห้า

          คำว่า ชัก หมายถึง ยกมาอ้าง เช่น ชักตัวอย่าง. ใช้ในสำนวน ชักแม่น้ำทั้งห้า หมายความว่า พูดจาหว่านล้อมหรืออ้างเหตุผลต่าง ๆ เพื่อให้ได้สิ่งที่ต้องการ เช่น คุณต้องการอะไรก็บอกมาตรง ๆ อย่ามัวชักแม่น้ำทั้งห้าอยู่เลย.  สำนวนนี้มีที่มาจากวรรณคดีเรื่องมหาชาติ แม่น้ำทั้งห้าคือแม่น้ำสายใหญ่ในอินเดีย ๕ สาย ได้แก่ คงคา  ยมุนา (อ่านว่า ยะ-มุ-นา)  อจิรวดี (อ่านว่า อะ-จิ-ระ-วะ-ดี)  สรภู (อ่านว่า สอ-ระ-พู) และ มหิ เมื่อชูชกจะทูลขอสองกุมารจากพระเวสสันดร ชูชกได้พูดจาหว่านล้อมยกยอพระเวสสันดรว่ามีพระทัยกว้างเหมือนแม่น้ำทั้งห้านั้น

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๒ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๐ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.