ชุก-ชุม

          คำว่า ชุก และ ชุม ต่างหมายความว่ามีมาก แต่ใช้ขยายคำต่างกัน. คำว่า ชุก มักใช้กับฝน งาน และผลไม้ที่มีตามฤดูกาล เช่น ปีนี้เดือน ๕ เดือน ๙ ฝนตกชุก. ระยะนี้งานชุก มีงานต่าง ๆ แทบทุกวัน. ชุก มักใช้กับสิ่งที่เกิดขึ้นบ่อย. 

          คำว่า ชุม มักใช้กับโจรผู้ร้าย สัตว์และแมลงบางชนิด มีความหมายว่ามารวมกันอยู่มาก ๆ เช่น แถวนี้ขโมยชุม โดนขโมยกันไปแทบทุกบ้าน. คลองหน้าบ้านฉันมีปลาชุม จับได้วันละหลาย ๆ ตัว. ที่นอกชานยุงชุม เราเข้าไปในบ้านดีกว่า. เนื่องจากคำว่า ชุม มีความหมายว่า มารวมกันอยู่มาก ๆ จึงเรียกอาการที่คนมารวมกันเพื่อทำกิจกรรมอย่างใดอย่างหนึ่งว่า ชุมนุม เช่น พวกเราเรามาชุมนุม ต่างกุมใจรักสมัครสมาน.

          เมื่อนำคำว่า ชุก กับ ชุม มาซ้อนกันเป็น ชุกชุม จะหมายความว่า มีบ่อยและมีมาก เช่น เขาบ่นกันว่า หมู่นี้บ้านเมืองไม่ปลอดภัย โจรผู้ร้ายชุกชุม ขึ้นบ้านชาวบ้านไม่เว้นแต่ละวัน

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๕ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๓ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.