ดวงตา

          คำว่า ดวงตา หมายถึง อวัยวะที่มีลักษณะกลม ๆ ใช้สำหรับมองดูสิ่งต่าง ๆ. ดวงตา เป็นคำที่มีความหมายชัดเจนกว่าคำว่า ตา และมักใช้ในภาษาเขียน เช่น เขาอุทิศดวงตาแก่สภากาชาดไทย และมักใช้เปรียบเทียบในความหมายว่าเป็นที่รัก เช่น ลูกทั้งสองเป็นดวงตาของพ่อแม่. ในความหมายนี้อาจใช้ ดวงตาดวงใจ ก็ได้.

          สำนวน ดวงตาเป็นหน้าต่างของหัวใจ หรือ นัยน์ตาเป็นหน้าต่างของหัวใจ หมายถึง ความรู้สึกรัก ชอบ ชัง โกรธ ฯลฯ ที่แสดงออกทางตา และผู้อื่นอาจรู้ได้จากการมองตาของบุคคลนั้น. ส่วนสำนวน ได้ดวงตาเห็นธรรม หมายถึง มีปัญญารู้ธรรมตามคำสอนของพระพุทธเจ้าว่า “สิ่งใดมีเกิด สิ่งนั้นย่อมมีดับไปเป็นธรรมดา”

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๗ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๓ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.