ดอกฟ้า

          ดอกฟ้า เป็นคำเปรียบหมายถึงหญิงที่มีฐานะสูงศักดิ์กว่าชายที่หมายปอง ใช้เป็นสำนวนว่า ดอกฟ้ากับหมาวัด หมายความว่า ผู้หญิงที่มีฐานะหรือศักดิ์ศรีสูงกว่าผู้ชาย ในขณะที่เปรียบผู้ชายเป็นหมาวัดซึ่งเป็นสัตว์ที่ถูกทอดทิ้ง มีฐานะที่ต่ำต้อย เป็นสำนวนที่ใช้ในเชิงดูถูกหรือกล่าวถึงความไม่คู่ควร ยังมีสำนวนอื่นที่มีความหมายใกล้เคียงกัน เช่น กระต่ายหมายจันทร์ เปรียบผู้ชายเป็นกระต่ายที่ต่ำต้อย และหญิงเป็นดวงจันทร์ที่อยู่สูง นอกจากนี้ยังพบคำว่าดอกฟ้าที่ใช้เป็นคำสอน เช่น อย่าหมายเด็ดดอกฟ้า หรือ ดอกฟ้าไม่โน้มกิ่ง เป็นต้น

          ในวรรณคดีเรื่องกามนิต นางวาสิฏฐีเคยพูดว่า “ดูซี กามนิต นั่นคือแม่คงคาในสถานสวรรค์ ขอให้เราปฏิญญาต่อพระคงคาในสวรรค์ซึ่งมีน้ำขาวดั่งเงินยวง เป็นที่เลี้ยงดอกบัวในทะเลบนสวรรค์โน้น” และกามนิตรำพึงว่า “รู้สึกประหนึ่งว่าดวงใจของเราทั้งสอง ในทันทีทันใดลอยขึ้นอยู่เหนือความทุกข์แห่งโลกนี้ ขึ้นไปจุติอยู่ในดอกฟ้าบนสวรรค์ คำพูดของกามนิตและวาสิฏฐีทำให้ทราบว่า “ดอกฟ้าบนสวรรค์” ของกามนิต คือ “ดอกบัวในทะเลบนสวรรค์” ของวาสิฏฐี นั่นเอง

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๖ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.