ถ้ำ

          คำว่า ถ้ำ เป็นคำหลายความหมาย ความหมายแรกหมายถึง โพรงหรือช่องที่ลึกเข้าไปในภูเขา มีทั้งขนาดเล็กและขนาดใหญ่ เช่น ถ้ำเขาหลวงที่อำเภอเมืองเพชรบุรี จังหวัดเพชรบุรี ภายในมีพระพุทธรูปประดิษฐานอยู่เป็นจำนวนมาก คนนิยมเข้าไปสักการบูชา. บางถ้ำมีหินงอกหินย้อยรูปร่างแปลก ๆ สวยงามแตกต่างกันไป. ความหมายที่ ๒ ถ้ำ หมายถึง ภาชนะรูปทรงกระบอก รูปร่างคล้ายขวด มีฝาปิด โดยมากทำด้วยตะกั่วใช้บรรจุสิ่งของ เช่น ขมิ้นดินสอพอง ถ้าบรรจุใบชา เรียกว่า ถ้ำชา. ถ้ำขนาดเล็กชั้นในเจาะเป็นรู มียาดมที่ทำด้วยส้มมือซึ่งเป็นส้มที่ส่วนล่างของผลมีลักษณะคล้ายนิ้วมือ ผสมกับเครื่องยาบรรจุอยู่ เรียกว่า ถ้ำยาดม. ความหมายที่ ๓ หมายถึง ตู้หรือหีบที่มีแว่นขยายสำหรับดูรูปต่าง ๆ หรือภาพยนตร์สั้น ๆ เรียกว่า ถ้ำมอง. คำว่า ถ้ำมอง ถ้าใช้เป็นคำกริยา เป็นภาษาปาก แปลว่า แอบดูทางรูเล็ก ๆ. คำว่า ถ้ำพระบุพโพ ที่กล่าวถึงในงานพระราชพิธีพระราชทานเพลิงสมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี นั้น หมายถึง ภาชนะที่รองรับพระบุพโพ คือ น้ำเหลืองจากพระศพ

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๔ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.