ทรงบาดาล

          ทรงบาดาล เป็นชื่อไม้พุ่มชนิดหนึ่ง บางท้องถิ่นเรียก ขี้เหล็กหวาน ต้นสูงประมาณ ๓-๕ เมตร ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก เรียงสลับกัน โคนใบมน ปลายใบแหลม ใบอ่อนกินได้ เปลือกและใบใช้ทำยา ดอกสีเหลือง ออกเป็นช่อสั้น ๆ ตามซอกใบและปลายกิ่ง มีกลีบเลี้ยง ๕ กลีบ กลีบดอก ๕ กลีบ ผลเป็นฝักแบน ๆ ยาว ๗-๒๐ เซนติเมตร. มีถิ่นกำเนิดในแถบเอเชียเขตร้อนและจาเมกา ในประเทศไทยขึ้นได้ทั่วไป ออกดอกตลอดปี นิยมปลูกตามแนวถนนเพื่อความสวยงาม. มีคำประพันธ์ที่กล่าวถึงต้นทรงบาดาล ในเรื่องรำพันพิลาปของสุนทรภู่ ว่า

                    ชมพู่แต่ละต้นมีผลลูก             ดูดั่งผูกพวงระย้านึกน่าฉัน
          ทรงบาดาลบานดอกรีบออกทัน          เต็มทุกวันเช้าเย็นไม่เว้นวาย

ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๗ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.