ท่วม

          คำว่า ท่วม หมายถึง อาการที่น้ำปริมาณมาก ๆ ไหล หลาก เอ่อ ท้น หรือมีระดับสูงกว่าพื้นที่หรือสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เช่น น้ำหลากไหลเข้าท่วมทุ่ง เวลาต้มผักต้องใส่น้ำให้ท่วมผัก. นอกจากใช้กับน้ำ คำว่า ท่วม ยังใช้กับของเหลวในร่างกายก็ได้ เช่น เขาออกกำลังจนเหงื่อท่วมตัว หมอบอกว่าคนไข้อาการทรุดลงเพราะน้ำท่วมปอด หนังเรื่องนี้เลือดท่วมจอ. มีความหมายโดยปริยายว่า มีระดับสูงกว่า เช่น กองหนังสือสูงท่วมหัว ยายยกมือท่วมหัวขอบคุณเทพยดาฟ้าดินที่หลานมีชีวิตรอด. อาจใช้กับนามธรรมก็ได้ เช่น ความรู้ท่วมหัว เอาตัวไม่รอด เขามีหนี้ท่วมตัวแต่ยังใช้จ่ายฟุ่มเฟือย

          คำว่า ท่วม อาจซ้อนกับคำว่า ท้น หมายถึงมากมาย เหลือล้น เช่น เลือกตั้งครั้งนี้ เขาได้คะแนนเสียงท่วมท้น.  และใช้ในสำนวนต่าง ๆ หลายสำนวน เช่น น้ำท่วมปาก หมายถึงพูดไม่ได้เพราะความจำเป็นบังคับ. น้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง หมายถึงพูดมาก แต่ได้เนื้อหาสาระน้อย. และน้ำท่วมหลังเป็ด เป็นสำนวนเปรียบเทียบ หมายถึงเวลาที่ไม่มีวันมาถึง

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๒ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.