น่าย

          น่าย เป็นอาการที่ของแข็ง ของแห้ง หรือของเหนียว ที่แช่น้ำไว้อมน้ำจนอ่อนตัวลงหรือยุ่ย เช่น ก่อนที่จะเอาข้าวสารไปโม่ต้องแช่น้ำไว้ให้น่ายเสียก่อน ผ้าลายผืนใหม่ลงแป้งไว้แข็ง เอาไปแช่น้ำให้น่ายเสียก่อน เวลาซักจะได้ขยี้ได้ง่ายขึ้น ผมถูกฝุ่นจับตัวเป็นสังกะตัง ต้องแช่น้ำให้น่ายเสียก่อนจึงจะสระผมได้ง่าย

          ปัจจุบันบางคนไม่รู้จักคำว่า น่าย จึงใช้คำอื่นแทน เช่น นิ่ม นุ่ม ยุ่ย เช่น เอาข้าวสารไปแช่น้ำให้นิ่มก่อนนำไปโม่. สิ่งที่แช่น้ำ ถ้าใช้คำว่า นิ่ม จะหมายความว่า อ่อนตัวลงโดยไม่มีลักษณะยุ่ยออก เช่น วุ้นเส้นแช่น้ำให้นิ่มก่อนปรุงอาหาร แต่ข้าวสารต้องแช่น้ำให้น่าย จึงจะโม่ได้ง่าย

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.