ปั้นน้ำเป็นตัว

          ปั้น หมายถึง นำเอาสิ่งอ่อน ๆ อย่างดินเหนียวหรือขี้ผึ้งมาทำให้เป็นรูปร่างตามที่ต้องการ เช่น อยู่บ้านท่านอย่านิ่งดูดายปั้นวัวปั้นควายให้ลูกท่านเล่น  หรือหมายถึง สร้างขึ้น แต่งขึ้น เช่น เขาปั้นเรื่องขึ้นมาเพื่อเอาดีใส่ตัวเอาชั่วให้ผู้อื่น

          ปั้นน้ำเป็นตัว  เป็นสำนวน  หมายถึง แต่งเรื่องหรือสร้างเรื่องที่ไม่มีมูลความจริงให้เป็นจริงเป็นจังขึ้นมาได้ เช่น เขาปั้นน้ำเป็นตัวให้ข่าวจนเธอเสียหาย กว่าจะพิสูจน์ได้ว่าไม่จริงเธอก็หมดอนาคตเสียแล้ว. 

          ในวรรณคดีเรื่องต่าง ๆ เช่น เรื่องมณีพิชัยพระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ ๒ ตอนท้าวพิชัยนุราชพระบิดาของพระมณีพิชัยรู้ความจริงว่านางยอพระกลิ่นถูกนางจันทรเทวี (อ่านว่า จัน-เท-วี) ใส่ร้ายว่ากินแมว จึงบริภาษนางจันทรเทวีว่า 

                    “น้อยหรืออีเฒ่าเจ้าความคิด             ทุจริตอิจฉาขายหน้าผัว
                    เสกสรรปั้นน้ำเป็นตัว                      เอออะไรไม่กลัวเขานินทา”

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๒ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.