พระสัมมาสัมพุทธเจ้า

          คำว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้า มาจากคำว่า สมฺมา และ สมฺพุทฺธ (อ่านว่า สัม-พุด-ทะ) ในภาษาบาลี กับคำว่า เจ้า ในภาษาไทย. คำว่า สัมมา แปลว่า โดยชอบ โดยตลอด อย่างสมบูรณ์ หรือ อย่างถูกต้อง. คำว่า สัมพุทธ (อ่านว่า สัม-พุด-ทะ) แปลว่า ผู้ที่ทรงรู้หรือเข้าใจอย่างถ่องแท้ด้วยพระองค์เอง. คำว่า เจ้า แปลว่า ผู้เป็นใหญ่. แปลรวมกันว่าพระผู้ทรงรู้และเข้าใจความเป็นไปของสรรพสิ่งและสรรพชีวิตในโลกและจักรวาลอย่างถ่องแท้ หมายถึง พระผู้ทรงรู้ความจริงอันประเสริฐ ได้แก่ รู้ถึงสาเหตุของการเกิดและการดับของชีวิตและสิ่งต่าง ๆ รู้ถึงการใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันในอดีตภพของสรรพชีวิต รู้ถึงทุกข์ของความไม่เที่ยงของชีวิต ทรงรู้ถึงมูลเหตุที่ทำให้เกิดทุกข์นั้น รู้การดับทุกข์ และวิธีที่ใช้ดับทุกข์ โดยใคร่ครวญตามหลักแห่งเหตุผลเพื่อการดับทุกข์ให้หมดไป ดังนั้น พระนามพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จึงเป็นพระนามที่พุทธศาสนิกชนใช้เพื่อสรรเสริญพระพุทธปัญญาที่สามารถตรัสรู้ธรรมเพื่อความพ้นทุกข์ได้ด้วยพระองค์เอง

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๖ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.