พลอยฟ้าพลอยฝน

          พลอย เป็นคำกริยา หมายความว่า ตั้งใจเข้าไปร่วมด้วย ประสมไปด้วย ตามไปด้วย เมื่อเห็นสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เช่น เขาเดินผ่านมาเห็นขบวนแห่ขันหมากก็นึกสนุก พลอยเดินเข้าขบวนไปกับเขาด้วย. พอพี่ไม่สบายหยุดเรียน น้องก็พลอยหยุดเรียนไปด้วย.  คำนี้ยังใช้หมายความว่า บังเอิญเข้าไปร่วมด้วยหรือตกเข้าไปอยู่ในสถานการณ์หนึ่งโดยไม่ได้ตั้งใจ เช่น ขณะที่ผู้ประท้วงกำลังวิ่งหนีกันชุลมุนนั้น บังเอิญเขาเดินผ่านไปเลยพลอยถูกจับกุมไปด้วย.

          คำว่า พลอย ในความหมายหลังนี้อาจใช้ในสำนวนว่า พลอยฟ้าพลอยฝน คำว่า ฟ้า และ ฝน ในสำนวนนี้ หมายถึง ฝนที่ตกลงมาจากฟ้า ใช้ว่า ฝนฟ้า หรือ ฟ้าฝน ก็มี เช่น หมู่นี้เป็นอย่างไร ฝนฟ้าไม่ค่อยจะตก. ฉันจะออกไปเที่ยวเสียหน่อย ฟ้าฝนก็ไม่เป็นใจเลย

          สำนวน พลอยฟ้าพลอยฝน ในความหมายว่า ไม่ได้เกี่ยวข้องแต่ก็ต้องร่วมรับเคราะห์ไปกับเขาด้วย เปรียบเหมือนพลอยเปียกฝนไปด้วยเมื่อฝนตกลงมาถูกคนอื่น เช่น คุณพ่อเรียกน้องไปดุ ฉันก็พลอยฟ้าพลอยฝนโดนดุไปด้วย

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๓ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.