มหาศักราช-กนิษกศักราช

          มหาศักราชเป็นศักราชของอินเดียโบราณที่แพร่หลายในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มาตั้งแต่ก่อนอาณาจักรสุโขทัย. นักประวัติศาสตร์เรียกมหาศักราชอีกชื่อหนึ่งว่า กนิษกศักราช (อ่านว่า กะ-นิด-สะ-กะ-สัก-กะ-หฺราด) แปลว่า ศักราชที่ถือตามรัชสมัยแห่งพระเจ้ากนิษกะ ด้วยเหตุที่มหาศักราชเริ่มปีที่พระเจ้ากนิษกะ (อ่านว่า กะ-นิด-สะ-กะ) ปฐมกษัตริย์ของราชวงศ์กุษาณะขึ้นครองราชย์เมื่อ พ.ศ. ๖๒๑ และนับปีนี้เป็นปีมหาศักราชที่ ๑.  ราชวงศ์ศกะมีเมืองหลวงอยู่ที่นครอุชเชนี ซึ่งเป็นศูนย์กลางของศาสนาเชน ศาสนานี้แพร่มาสู่อินเดียใต้ และเมื่อชาวอินเดียใต้เดินทางมาสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ก็ได้ทำให้มหาศักราชแพร่หลายในหมู่ชนชาติเอเชียตะวันออกเฉียงใต้หลายชาติ เช่น พม่า ไทใหญ่ ไทยล้านนา และไทยในสมัยสุโขทัยและอยุธยาด้วย

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๒ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๓ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.