มะปราง

          มะปราง เป็นชื่อไม้ต้นขนาดใหญ่ ใบเรียวปลายแหลม ผลคล้ายไข่ไก่ ผิวเรียบสดใส มีหลายพันธุ์ พันธุ์ที่มีผลใหญ่มากเมื่อสุกมีสีส้ม มีรสเปรี้ยวจัด เรียก กาวาง. พันธุ์ที่มีผลย่อมลงมามีรสหวานอมเปรี้ยว เรียก มะยง. พันธุ์ที่มีรสหวานแหลม เรียก มะยงชิด. อีกชนิดหนึ่งผลเล็กกว่ามาก รสหวานน้อย ๆ เรียก มะปรางหวาน.

          ผลมะปรางเป็นผลไม้ที่ต้องปอกเปลือกรับประทานเป็นของหวาน ซึ่งคนไทยมีวิธีการปอกที่มีศิลปะทำให้เป็นรอยคล้ายผ้าจีบและคว้านเมล็ดออก เรียกว่า มะปรางริ้ว. คำว่า มะ ที่นำหน้าชื่อผลไม้เป็นคำที่กร่อนมาจากคำว่า หมาก มีหลักฐานปรากฏในศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงว่า หมากม่วง หมากขาม หมากพร้าว. 

          เขมรรับคำไทยไปใช้ตั้งแต่สมัยสุโขทัยเป็นคำว่า มาก่ (อ่านว่า เมีย็ก) ซึ่งเป็นชื่อต้นไม้ที่มีผลบางชนิด เช่น มาก่ปฺราง (อ่านว่า เมีย็ก-ปฺราง). มาก่เกฺลือ (อ่านว่า เมีย็ก-เกฺลือ) มาก่แปน (อ่านว่า เมีย็ก-แปน) มาก่ปฺริง (อ่านว่า เมีย็ก-เปร็ง) มาก่สาง (อ่านว่า เมีย็ก-ซาง).

          (หมายเหตุ : คำว่า เมีย็ก  ออกเสียง ม+เอียะ+ก)

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๘ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๑ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.