มะยงชิด

          คำว่า มะยงชิด ประกอบด้วยคำว่า มะยง กับคำว่า ชิด. คำว่า มะยง เป็นชื่อมะปรางพันธุ์หนึ่ง รสเปรี้ยว ๆ หวาน ๆ. ส่วนคำว่า ชิด หมายถึง ใกล้ สนิท คำว่า ชิด ใน มะยงชิด น่าจะหมายถึง หวานสนิท ดังไตรภูมิโลกวินิจฉัย ของพระมหาธรรมปรีชา (แก้ว) ใช้คำว่า ชิด ขยายคำว่า หวาน ดังข้อความว่า “ผลมะม่วงนั้นสีเหลืองเป็นสีทอง ส่งกลิ่นหอมอยู่รวยรื่น ทั้งรสก็หวานชิด หวานสนิท” ในบทความเรื่อง สวน ของเจ้าพระยาภาสกรวงศ์ ก็กล่าวถึงมะยงชิดว่าเป็นมะปรางประเภทหนึ่ง ดังนี้

          “มะปรางนั้นเราแบ่งประเภทไปตามรสมี ๒ อย่าง คือเปรี้ยวกับหวาน แต่คำที่ชำนาญพูดกันนั้นประณีตออกไปอีกถึง ๕ อย่างตามรสนั้น คือ มะปรางที่มีรสหวานชืด ๆ ไม่มีเปรี้ยวแกม เรียกว่า มะปรางหวาน” ที่มีรสเปรี้ยวแกมแต่น้อย มีหวานเข้าประสมเป็นรสประหลาดมาก เรียกว่า “มะยงชิด” ที่มีรสเปรี้ยวมากกว่าหวานเรียกว่า “มะยงห่าง” แลที่เปรี้ยว มีรสหวานรู้สึกแต่เล็กน้อย เป็น “มะปรางเปรี้ยว” ตามธรรมดา ยังเปรี้ยวแจ๊ดอีกพันธุ์หนึ่ง ผลใหญ่งาม ลางแห่งก็เท่าฟองไก่ตะเภา เรียกว่า “กาวาง” เพราะเปรี้ยวเหลือที่จะประมาณ จนนกกาไม่อาจจิกกินได้แล้ว”

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๕๗ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.