ฤกษ์

         คำว่า ฤกษ์ มาจากคำภาษาสันสกฤตว่า ฤกฺษ (อ่านว่า ริกฺ-ษะ) ความหมายหนึ่งหมายถึง กลุ่มดาวจระเข้ กลุ่มดาวต่าง ๆ ซึ่งเคลื่อนที่ไปอยู่ในตำแหน่งที่แตกต่างกันในแต่ละคืน ดาวหรือกลุ่มดาวที่ขึ้นเด่นบนท้องฟ้ายามที่คนตกฟากซึ่งจะมีผลต่อชะตาชีวิตของผู้นั้นไปตลอดชีวิตด้วย

          คำว่า ฤกษ์ ในภาษาไทย มีความหมายแตกต่างกับคำภาษาสันสกฤตเล็กน้อย คือ ฤกษ์ หมายถึง กลุ่มดาวนักษัตรกลุ่มหนึ่ง ๆ ไม่ได้หมายถึง กลุ่มดาวจระเข้ เช่น วันมาฆบูชาเป็นวันที่พระจันทร์โคจรเข้าสู่มาฆฤกษ์ และเต็มดวงในขณะที่อยู่มาฆฤกษ์นั้น.  ฤกษ์ ในภาษาไทยหมายถึง ช่วงเวลาที่เชื่อว่าจะทำให้บุคคลได้รับผลดีหรือผลร้าย เช่น เวลาจะยกขันหมากมาสู่ขอ ต้องเป็นไปตามฤกษ์ที่เป็นมงคลแก่คู่บ่าวสาว. คำว่า ฤกษ์ เมื่อใช้ตามลำพัง มักจะหมายถึงฤกษ์ที่ดี ที่เป็นมงคล เช่น หาฤกษ์ลงเสาเอก. โหรให้ฤกษ์แต่งงานมาแล้ว. นอกจากนี้ คำว่า ฤกษ์ ยังหมายถึง โอกาสที่ดีด้วย เช่น เห็นเขาควงสาวหน้าเดิมไปดูหนังบ่อย ๆ  ปีหน้าคงจะได้ฤกษ์สละโสดเสียที

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๕๔ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.