ล่ม-จม

          คำว่า ล่ม กับ จม มีความหมายเกี่ยวข้องกัน. ล่ม มีความหมายอย่างหนึ่งว่า ทรงตัวไม่อยู่ เอียงจนตะแคงคว่ำหรือจม เช่น เรือล่ม. เมื่อเรือล่มแล้ว ถ้ากู้ไม่สำเร็จก็อาจจะจมลง คือ อยู่ใต้น้ำ เช่น เรือจมลงในทะเล.

          ทั้ง ล่ม และ จม มีความหมายในเชิงเปรียบเทียบ. ล่ม หมายถึง มีเหตุขัดข้อง ไม่อาจดำเนินต่อไปได้ เช่น ส.ส. จำนวนมากขาดประชุมทำให้สภาล่ม. เขากลัวว่างานจะล่มกลางคันเพราะกรรมการขัดแย้งกันเอง.

          ส่วน จม อาจใช้ในความหมายเชิงเปรียบเทียบ หมายถึงอยู่กับที่โดยไม่ควร เช่น เขาจมอยู่กับความทุกข์. พ่อชอบหมุนเงิน ไม่อยากให้เงินจมอยู่เปล่า ๆ.

          ล่ม ที่ซ้อนกับ จม เป็น ล่มจม หมายความว่า สิ้นเนื้อประดาตัว หรือ พินาศ เช่น ประเทศชาติคงจะต้องล่มจม ถ้าคนในชาติเห็นแก่ประโยชน์ส่วนตน เอาแต่แก่งแย่งแข่งดีกัน.

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๙ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๒ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.