วัฒนธรรมประชานิยม

          เด็กไทยในปัจจุบันนิยมหลงใหลทำสิ่งต่าง ๆ ตามแฟชั่น หรือเลือกที่จะเรียนรู้กระแสพอป (pop) หรืออินเทร็นด์ (intrend) มิฉะนั้นจะมิได้รับการยอมรับจากเพื่อนพ้อง ซึ่งการเปลี่ยนแปลงตามกระแสนี้ เรียกว่า เปลี่ยนไปตามกระแสวัฒนธรรมประชานิยม ซึ่งมารู้จักคำนี้กันดีกว่า

          คำว่า วัฒนธรรมประชานิยมเป็นศัพท์บัญญัติจากคำภาษาอังกฤษว่า popular culture ซึ่งหนังสือพจนานุกรมศัพท์สังคมวิทยา อังกฤษ–ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พิมพ์ครั้งที่ ๓ ฉบับปรับปรุง ได้เขียนคำอธิบายไว้น่าสนใจ ดังนี้

          popular culture วัฒนธรรมประชานิยม  หมายถึง วัฒนธรรมของคนส่วนใหญ่ซึ่งแพร่หลายมากกว่า และคนทั่วไปชื่นชอบ จึงเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า วัฒนธรรมมวลชน (mass culture) มักเกี่ยวกับความบันเทิง การกีฬา โทรทัศน์ ภาพยนตร์และเพลงสมัยใหม่ ซึ่งต่างกับวัฒนธรรมชั้นสูง (high culture) ของคนที่มีการศึกษาสูง เช่น ดนตรีคลาสสิก นวนิยายแบบลึกซึ้ง กวีนิพนธ์ ฯลฯ

          ในทัศนะของนักประเพณีนิยม วัฒนธรรมประชานิยมเป็นวัฒนธรรมชั้นต่ำ แต่นักเสรีนิยมและกลุ่มหัวรุนแรงเห็นว่า วัฒนธรรมดังกล่าวสะท้อนรสนิยมที่แท้จริงของคนส่วนใหญ่ นักสังคมวิทยาหันมาสนใจศึกษาวัฒนธรรมประชานิยม เนื่องจากเห็นว่าเป็นสิ่งที่แสดงถึงความเป็นตัวตนของสังคมนั้น ๆ ทั้งยังเป็นองค์ประกอบสำคัญของความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของชนชั้นทางสังคม และในขณะเดียวกันก็ชี้ให้เห็นความแตกต่างระหว่างชนชั้นด้วย

          นักสังคมวิทยาบางกลุ่มเห็นว่าไม่มีวัฒนธรรมประชานิยมที่ชัดเจน มีแต่ผลผลิตของนายทุนหรือบริษัทขนาดใหญ่ที่เป็นเครื่องมือในการครอบงำความคิดของคนในสังคม

จำเรียง  จันทรประภา