วินิจฉัย

          คำว่า วินิจฉัย มาจากคำบาลี วินิจฺฉย (อ่านว่า วิ -นิด-ฉะ -ยะ) ซึ่งแปลว่า การตัดสิน การชี้ขาด การใคร่ครวญ. ไทยใช้คำนี้เป็นคำกริยาหมายความว่าใช้ความรู้และวิจารณญาณพิจารณาตัดสินชี้ขาด เช่น การตรวจวินิจฉัยโรคทำได้หลายวิธี. แพทย์วินิจฉัยว่าเขาเป็นมะเร็งปอด. ศาลรัฐธรรมนูญจะต้องวินิจฉัยว่าศาลมีอำนาจพิจารณาคดีนี้หรือไม่. ผู้พิพากษาวินิจฉัยคดีโดยยึดพยานหลักฐานและข้อเท็จจริงตามที่ปรากฏ.

          คำว่า วินิจฉัย ปรากฏในชื่อพระที่นั่งองค์หนึ่งคือ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัยมไหสูรยพิมาน (อ่านว่า อำ-มะ -ริน-วิ -นิด-ไฉ-มะ -ไห-สูน-พิ -มาน) ซึ่งอยู่ทางด้านทิศเหนือของพระที่นั่งไพศาลทักษิณ ในพระบรมมหาราชวัง พระที่นั่งองค์นี้แต่โบราณ พระมหากษัตริย์แห่งพระราชวงศ์จักรีทรงใช้เป็นท้องพระโรงออกว่าราชการ ส่วนปัจจุบันใช้ประกอบพระราชพิธีสำคัญ ๆ เช่นเสด็จออกมหาสมาคมในพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑๓ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๓  เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.