ศาสตรา

          ศาสตรา เป็นคำที่มาจากภาษาสันสกฤตว่า ศาสฺตฺร (อ่านว่า สาส-ตฺระ) แปลว่า เครื่องสั่งสอน หมายถึง ตำราวิชาการ.  ในภาษาไทยถิ่นใต้ ศาสตรา เป็นวรรณกรรมประเภทนิทานที่มีเนื้อหาสั่งสอน เช่น วรรณกรรมชาดก วรรณกรรมพื้นบ้าน ต่อมาใช้เรียกวรรณกรรมเสี่ยงทาย ตำราพยากรณ์ชีวิต แต่เดิมทำเป็นสมุด

          ศาสตราที่เป็นคำทำนายแต่ละตอนจะมีภาพประกอบอยู่คู่กับคำทำนายด้วย โดยยกเรื่องราวจากวรรณคดี ชาดก หรือนิทานพื้นบ้านต่าง ๆ เช่น รามเกียรติ์ เวสสันดร พระสุธนมโนห์รา สังข์ทอง ไกรทอง

          ผู้ที่ใช้ตำราศาสตราให้คำทำนาย เรียกว่า หมอศาสตรา เดิมเป็นพราหมณ์ ต่อมามีทั้งพระสงฆ์และฆราวาสชายหญิง

ที่มา :  บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”  ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๓ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.